Voorrang bij afslaan: alle regels uitgelegd (2026)
Bij het afslaan op een kruispunt moet je voorrang verlenen aan rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg. Dit geldt voor alle bestuurders, ook als je een voorrangsweg op rijdt of haaientanden tegenkomt. De basisregel is: "rechtdoor op dezelfde weg gaat voor afslaand verkeer". Voor laten gaan moet je: tegenliggers (als je linksaf gaat), voetgangers en fietsers die rechtdoor gaan op de weg die jij oprijdt. Bij linksaf moet je ook bestuurders die rechtsaf slaan voor laten gaan. Een tram heeft altijd voorrang en hoeft zelf nooit voorrang te verlenen bij afslaan. Voorrang bij afslaan is een van de meest gemaakte examenfouten.
Samenvatting
Bij afslaan moet je voorrang verlenen aan rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg. Dit geldt voor tegenliggers (bij linksaf), voetgangers (bij links- en rechtsaf op de weg waar je in rijdt) en fietsers (op het fietspad dat je kruist). Bij linksaf laat je ook rechtsaf-slaande bestuurders voor. Een tram heeft altijd voorrang en hoeft zelf nooit te wachten. De basisregel "rechtdoor op dezelfde weg gaat voor" geldt op elk kruispunt, ongeacht voorrangsborden. Een groen verkeerslicht bij rechtsaf vrijwaart je niet van voorrang aan voetgangers en fietsers.
De basisregel: rechtdoor op dezelfde weg gaat voor
De fundamentele regel bij afslaan staat in artikel 18 van het RVV 1990: "Bestuurders die afslaan moeten het verkeer dat hen op dezelfde weg tegemoet komt of dat op dezelfde weg zich naast dan wel links of rechts dicht achter hen bevindt, voor laten gaan."
In begrijpelijke taal: als je afslaat (links of rechts), moet je iedereen die rechtdoor blijft gaan op dezelfde weg voor laten gaan. Dit geldt ongeacht borden, lichten of voorrangsregels op het kruispunt.
⚠️
Examenfout: voorrangsweg geeft geen "vrij doorslaan"
Veel kandidaten denken: "Ik rijd op een voorrangsweg, dus ik mag overal voorrang hebben." Onjuist. Een voorrangsweg geeft je voorrang op kruisend verkeer, maar niet op tegenliggers op dezelfde weg of op voetgangers die oversteken op de weg waar je in rijdt.
Linksaf slaan: aan wie voorrang?
Linksaf slaan is de meest complexe afslaande beweging in het verkeer. Je moet aan meerdere groepen voorrang verlenen:
1
Tegenliggers die rechtdoor gaan
Auto's, motoren, fietsers en bromfietsers uit tegengestelde richting hebben voorrang. Je wacht tot de tegenligger gepasseerd is voordat je linksaf gaat.
2
Tegenliggers die rechtsaf slaan
Iemand uit de tegengestelde richting die rechtsaf slaat (waar jij linksaf wil), heeft voorrang op jou. Beiden komen in dezelfde uitkomst, maar tegenligger gaat eerst.
3
Voetgangers die de zijweg oversteken
Voetgangers die de straat oversteken die jij gaat inrijden hebben voorrang, ook zonder zebrapad. Ze tellen niet mee bij voorrangsregels tussen bestuurders.
4
Fietsers en bromfietsers die rechtdoor gaan
Op fietspaden of fietsstroken naast de zijweg waar je heengaat. Je kruist hun pad bij het afslaan en moet wachten.
💡
Onthoud: linksaf is "wachten op iedereen"
Bij linksaf slaan moet je in de praktijk wachten op bijna iedereen: tegenliggers, voetgangers, fietsers, en zelfs rechtsaf-slaande bestuurders uit de tegenovergestelde richting. Pas dan rij je veilig naar links af.
Rechtsaf slaan: ook voorrang vereist
Rechtsaf slaan is iets simpeler omdat er geen kruisend tegenverkeer is, maar je moet nog steeds voorrang verlenen aan:
Voetgangers die oversteken: bij links- en rechtsaf moet je voetgangers die de weg waar je in rijdt oversteken voor laten gaan
Voetgangers achter je (rechts): ook voetgangers op de stoep aan de rechterkant kunnen rechtdoor lopen op dezelfde weg en hebben voorrang
Fietsers en bromfietsers rechtdoor: die op een fietspad rijden parallel aan de hoofdweg en rechtdoor blijven gaan, hebben voorrang
Snorfietsers: die op het verplichte fietspad rijden, ook voorrang
🚲
Veel gemaakte fout: dode hoek bij rechtsaf
Bij rechtsaf slaan loopt het vaak fout met fietsers in de dode hoek. De fietser fietst parallel aan jouw auto en wordt onzichtbaar in de dode hoek van je rechter buitenspiegel. Kijk altijd over je rechterschouder voordat je afslaat - dit voorkomt levensbedreigende ongevallen.
Vergelijking: linksaf vs rechtsaf
Aan wie voorrang?
Linksaf vs Rechtsaf
Tegenliggers rechtdoor
Linksaf: ja. Rechtsaf: nee (komen niet in conflict)
Tegenliggers die rechtsaf slaan
Linksaf: ja. Rechtsaf: nee
Voetgangers oversteken
Beide: ja
Fietsers rechtdoor op fietspad
Beide: ja
Voetgangers in dezelfde rijrichting
Linksaf: nee (komen niet in conflict). Rechtsaf: ja (kunnen rechtdoor over zebrapad)
Tram
Beide: altijd voorrang
Voorsorteren bij afslaan
Goed voorsorteren begint ruim voor het kruispunt. De plaats op de weg geeft aan wat je gaat doen:
1
Linksaf: zoveel mogelijk in het midden
Op een tweerichtingsweg ga je zoveel mogelijk in het midden van de weg rijden. Bij een eenrichtingsweg ga je zoveel mogelijk links.
2
Rechtsaf: zoveel mogelijk rechts
Sorteer ruim van tevoren naar rechts. Niet plotseling van de linker naar de rechter strook overgaan vlak voor het kruispunt.
3
Geef richting aan
Knipperlicht ruim op tijd aanzetten, niet op het laatste moment. Andere bestuurders moeten weten wat je van plan bent.
4
Bij meerstrooks kruising
Op kruispunten met aparte rijstroken voor links/rechtdoor/rechts: kies de juiste strook. Pijlen op het wegdek wijzen je de weg.
🏆 Slagingsgarantie
In 1 keer slagen, gegarandeerd
96% van de HaalTheorie-leerlingen slaagt in 1 keer. Slaag je toch niet? Dan oefen je gratis opnieuw, geen verspild examengeld.
Een veelvoorkomende strikvraag: het verkeerslicht is groen, je mag rechtsaf. Hoeft je dan voorrang te verlenen aan voetgangers? Ja, dat moet wel.
Een groen verkeerslicht geeft je toestemming om door te rijden, maar het ontheft je niet van de plicht om voetgangers en fietsers voor te laten gaan
Voetgangers op het zebrapad bij hetzelfde licht hebben hun eigen groene voetgangerslicht en hebben voorrang
Fietsers met een eigen verkeerslicht (vaak kleinere lichten) gaan voor afslaande auto's
Onderbord "rechtsaf vrij" voor fietsers
Bij sommige verkeerslichten staat een onderbord "rechtsaf voor (brom)fietsers vrij". Dit betekent dat fietsers en bromfietsers niet hoeven te wachten op rood:
Geel en rood licht gelden niet voor rechtsaf als dit bord erbij staat
Voorrang verlenen blijft verplicht: fietser moet wel voorrang verlenen aan kruisend verkeer
Geldt voor fiets, bromfiets, gehandicaptenvoertuig: niet voor auto's of motoren
Tram bij afslaan
Een tram heeft altijd voorrang en hoeft zelf nooit voorrang te verlenen bij het afslaan:
Tram die afslaat: jij moet de tram voor laten gaan, ook al ga je rechtdoor
Tram die rechtdoor gaat: jij wacht als je linksaf wilt en de tram tegemoetkomt
Tram met haaientanden of B6: uitzondering - tram verleent dan zelf voorrang
Voorrang in een rotonde: anders dan kruispunt
Op een rotonde gelden andere regels dan op een gewoon kruispunt. Het is geen "afslaan" in de klassieke zin:
Situatie op rotonde
Wie heeft voorrang?
Verkeer op de rotonde
Voorrang op verkeer dat de rotonde wil oprijden
Bestuurder die rotonde verlaat
Moet rechtdoor-rijdend verkeer (incl. fietsers) op de rotonde voor laten gaan
Fietsers op fietspad rond rotonde
Vaak voorrang (afhankelijk van haaientanden of borden)
Voetgangers op zebrapad bij rotonde
Hebben voorrang bij oversteken
Voetgangers: bijzondere voorrangsregel
Voetgangers genieten een extra bescherming bij afslaan. Niet alleen op zebrapaden, maar overal waar je een weg oprijdt:
Op zebrapad: verplicht voor laten gaan als ze oversteken of duidelijk gaan oversteken
Zonder zebrapad: voetgangers die oversteken op de straat waar je in rijdt hebben voorrang
Voetgangers naast de weg: die rechtdoor lopen op dezelfde weg waar jij in rijdt, hebben voorrang als je hun pad kruist
Gehandicaptenvoertuig: volgt regels van voetganger op voetpad
🚶
Voetganger > zebrapad > voorrang
Een voetganger op of bij een zebrapad heeft altijd voorrang op afslaande auto's, ongeacht het verkeerslicht voor jou. Dit geldt niet voor fietsers op een fietsoversteek - die hebben alleen voorrang als haaientanden of borden dat aangeven.
Veelgemaakte examenfouten bij afslaan
Veelgemaakte fout
Correcte regel
"Ik rijd op een voorrangsweg, dus ik mag doorrijden."
Bij afslaan moet je nog steeds tegenliggers, voetgangers en fietsers voor laten gaan.
"Mijn licht is groen, dus ik mag rechtsaf."
Groen licht ontheft je niet van voorrang aan voetgangers en fietsers.
"Ik ben van rechts, dus ik heb voorrang."
Voorrang van rechts geldt op gelijkwaardige kruispunten, niet bij afslaan.
"De fietser komt van achteren, ik ga eerder."
Een fietser die rechtdoor gaat op dezelfde weg heeft voorrang op afslaand verkeer.
"Geen zebrapad = ik mag eerst."
Ook zonder zebrapad hebben voetgangers die oversteken voorrang op afslaand verkeer.
Kort antwoord
Bij afslaan moet je voorrang verlenen aan rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg. Bij linksaf: tegenliggers (rechtdoor en rechtsaf), voetgangers, fietsers. Bij rechtsaf: voetgangers en fietsers die rechtdoor gaan op de weg die jij gaat inrijden of die je kruist. De basisregel "rechtdoor gaat voor afslaand verkeer" geldt op elk kruispunt, ongeacht voorrangsweg, haaientanden of een groen verkeerslicht. Een tram heeft altijd voorrang en hoeft zelf nooit te wachten. Voorrangsfouten bij afslaan zijn een van de meest gemaakte examenfouten.
Veelgestelde vragen
Aan wie moet ik voorrang verlenen als ik linksaf sla?
Aan alle tegenliggers die rechtdoor of rechtsaf gaan, aan voetgangers die oversteken op de weg waar je in rijdt, en aan fietsers/bromfietsers op het fietspad dat je kruist. De basisregel: rechtdoor op dezelfde weg gaat voor afslaand verkeer.
Aan wie moet ik voorrang verlenen als ik rechtsaf sla?
Aan voetgangers die oversteken (ook op de stoep langs jouw rechterkant, op de weg waar jij heen gaat), en aan fietsers en bromfietsers die rechtdoor gaan op het fietspad of de fietsstrook parallel aan jouw rijrichting.
Geldt voorrang van rechts bij afslaan?
Nee, niet direct. Voorrang van rechts geldt op gelijkwaardige kruispunten tussen bestuurders die het kruispunt naderen. Bij afslaan komt de regel "rechtdoor op dezelfde weg gaat voor afslaand verkeer" erbovenop. Een rechtdoor-gaand voertuig (van waar dan ook komend) heeft voorrang op een afslaande bestuurder.
Mag ik bij groen licht zomaar rechtsaf?
Nee. Een groen licht geeft je toestemming om te rijden, maar je moet nog steeds voorrang verlenen aan voetgangers (op zebrapad of die oversteken) en aan fietsers die rechtdoor gaan. Bij rechtsaf controleer altijd je dode hoek voor fietsers.
Heeft een tram voorrang bij afslaan?
Ja, altijd. Een tram heeft op alle kruispunten voorrang en hoeft zelf nooit voorrang te verlenen bij afslaan. Uitzondering: een tram met haaientanden of bord B6 voor zich verleent zelf voorrang aan kruisend verkeer.
Wat als beide bestuurders willen afslaan, een naar links en een naar rechts?
Als jij linksaf wilt en de tegenligger rechtsaf, heeft de tegenligger voorrang. Beiden komen ergens uit op dezelfde nieuwe weg, maar de rechtsaf-slaande bestuurder hoeft minder uit te wijken en heeft daarom voorrang.
Moet ik rekening houden met fietsers in mijn dode hoek?
Ja, en dat is een veel voorkomende oorzaak van ongevallen bij rechtsaf. Een fietser kan parallel aan je auto rijden in de dode hoek van je rechterspiegel. Kijk altijd over je rechterschouder voor je rechtsaf slaat. Dit is verplicht volgens de zorgplicht (artikel 5 WVW).
Wat betekent het bord "rechtsaf voor (brom)fietsers vrij"?
Bij dit onderbord onder een verkeerslicht hoeven fietsers en bromfietsers niet te wachten op groen voor rechtsaf. Het gele en rode licht gelden niet voor hen. Voorrang verlenen aan kruisend verkeer blijft wel verplicht.
Moet ik als fietser ook voorrang verlenen bij afslaan?
Ja. De afslaan-voorrangsregels (artikel 18 RVV) gelden voor alle bestuurders, inclusief fietsers en bromfietsers. Als jij als fietser linksaf gaat, moet je tegenliggers en voetgangers voor laten gaan, net als een automobilist.
Komt voorrang bij afslaan vaak op het CBR theorie-examen?
Ja, regelmatig. Het is een van de meest gemaakte examenfouten omdat veel kandidaten denken dat een voorrangsweg of groen licht hen vrijwaart. Vragen testen vaak situaties met fietsers in de dode hoek, voetgangers zonder zebrapad, en de combinatie groen licht + voetganger.
Nawfal is een verkeersrechtspecialist en ervaren docent die complexe verkeersregels omzet naar heldere, begrijpelijke uitleg. Bij HaalTheorie leert hij leerlingen om niet alleen de theorie te kennen, maar ook echt te begrijpen, zodat ze met vertrouwen en zonder stress het CBR theorie-examen ingaan.
