Voorrangsregels Nederland 2026: alle 20 situaties uitgelegd
De definitieve uitleg van alle Nederlandse voorrangsregels met diagrammen, de hiërarchie en de valkuilen. Speciaal voor het CBR theorie-examen, samengesteld door verkeersjurist Nawfal Serraji.
4
Niveaus hiërarchie
20
Verkeers- situaties
7
Grootste valkuilen
#1
Faal- reden CBR
In Nederland werken voorrangsregels volgens een vaste hiërarchie: aanwijzingen van een bevoegd persoon (politie, verkeersregelaar) gaan boven alles. Daarna gelden verkeerslichten. Daarna verkeersborden en haaientanden. Tot slot gelden algemene regels: rechts heeft voorrang op gelijkwaardige kruisingen, en rechtdoorgaand verkeer gaat voor afslaand verkeer uit dezelfde richting. Voorrangsvragen vormen samen met gevaarherkenning de grootste reden waarom kandidaten zakken voor het CBR theorie-examen. Wie de hiërarchie begrijpt en de 20 standaardsituaties herkent, slaagt vrijwel zeker.
VOORRANGS-CHEATSHEET NEDERLAND 2026
Hiërarchie van hoog naar laag: 1. Bevoegd persoon (politie, verkeersregelaar) - 2. Verkeerslichten (werkende, niet knipperend geel) - 3. Verkeersborden en haaientanden (voorrangsweg, voorrang verlenen, STOP) - 4. Algemene regels (rechts voor links, rechtdoor voor afslaand). Algemene regels: rechts heeft voorrang op gelijkwaardige kruisingen. Rechtdoorgaand verkeer gaat voor afslaand verkeer uit dezelfde richting. Voorrangsvoertuigen met zwaailicht én sirene hebben absolute voorrang. Trams hebben eigen seinen bij stoplichten, anders voorrang. Voetgangers op een zebra zonder lichten: voorrang. Fietsers en bromfietsers: zelfde regels als auto's tenzij apart fietspad.
De 4 niveaus van voorrang: de hiërarchie
Alle voorrangsregels in Nederland vallen onder een vaste hiërarchie. Wie deze 4 niveaus uit het hoofd kent, kan elke verkeerssituatie correct beoordelen. Het hogere niveau gaat altijd boven het lagere.
📊 Voorrangs-hiërarchie Nederland
1
🚦 Aanwijzingen van bevoegd persoon
Politie, verkeersregelaar, militair of brandweer. Gebaren gaan boven verkeerslichten, borden en algemene regels. Hand opgeheven = stoppen. Hand naar jou bewegen = doorrijden. Volg altijd hun aanwijzingen, ook bij rood licht.
2
🚥 Werkende verkeerslichten
Groen voor jou = mag doorrijden. Rood = stoppen voor de streep. Knipperend geel = lichten buiten werking, val terug op niveau 3 of 4. Verkeerslichten gaan boven verkeersborden: bij groen mag je doorrijden ook al staat er een voorrang-verlenen-bord.
3
🪧 Verkeersborden en haaientanden
Voorrangsweg-bord, voorrangskruispunt-bord, voorrang-verlenen-bord, STOP-bord en haaientanden op de weg. Borden gaan boven algemene regels (rechts voor links). Haaientanden naar jou gericht: jij wacht.
4
📜 Algemene verkeersregels
Bij geen aanwijzingen, lichten of borden: rechts heeft voorrang op gelijkwaardige kruisingen. Rechtdoorgaand verkeer gaat voor afslaand verkeer uit dezelfde richting. Voorrangsvoertuigen, voetgangers op zebra en speciale situaties hebben eigen regels.
🌳 Voorrang bepalen in 4 stappen
Doorloop deze stappen in volgorde bij elke situatie
1
Zie ik een bevoegd persoon? Volg dan diens aanwijzingen. Klaar.
▼ zo niet:
2
Is er een werkend verkeerslicht? Volg het licht. Klaar.
▼ zo niet:
3
Zijn er borden of haaientanden? Volg de aanduidingen. Klaar.
▼ zo niet:
4
Algemene regels: rechts voorrang, rechtdoor voor afslaand.
Sectie A · Situaties 1 t/m 4
🧭 Kruispunten zonder borden of lichten
Op kruisingen zonder aanduidingen geldt: rechts heeft voorrang. Dit is dé regel waar mensen het meest op zakken omdat ze vergeten dat hij alleen geldt bij gelijkwaardige situaties.
1
Gelijkwaardig kruispunt: auto van rechts
→ Auto van rechts heeft voorrang
Geen borden, geen haaientanden, geen lichten = gelijkwaardig kruispunt. Algemene regel geldt: bestuurders die van rechts komen hebben voorrang. Jij moet wachten tot de auto van rechts gepasseerd is, ook al ben jij eerder bij het kruispunt.
2
Gelijkwaardig T-kruispunt: jij komt uit de zijweg
→ Beide auto's op de doorgaande weg hebben voorrang
Bij een gelijkwaardig T-kruispunt zonder borden moet jij als bestuurder uit de zijweg voorrang verlenen aan al het verkeer op de doorgaande weg. Zowel auto van links als van rechts gaat voor. Dit is anders dan een gewoon vier-baans kruispunt waar alleen rechts voorrang heeft.
3
Jij wil linksaf, een tegenligger wil rechtdoor
→ De tegenligger heeft voorrang
Een belangrijke algemene regel: rechtdoorgaand verkeer gaat voor afslaand verkeer uit dezelfde richting. Wanneer jij linksaf wilt en een tegenligger rechtdoor gaat, moet jij wachten. Dit geldt op gelijkwaardige kruisingen, kruisingen met groen licht voor beide, en bij verkeerslichten zonder pijl. Als jij een afslagpijl groen hebt en de tegenligger rood, dan heb jij wel voorrang.
4
Vier auto's op een gelijkwaardig kruispunt (deadlock)
→ Communicatie en zicht bepalen wie eerst gaat
In theorie heeft op een gelijkwaardig kruispunt waar 4 bestuurders tegelijk arriveren elke bestuurder de andere van rechts. Dit creëert een patstelling. In de praktijk: oogcontact zoeken, kleine handgebaar of knik, en degene die het meest aandringt of het meest natuurlijke moment heeft, gaat eerst. CBR test wel of je begrijpt dat in zo'n situatie nooit één partij absoluut voorrang heeft.
Sectie B · Situaties 5 t/m 9
🪧 Kruispunten met borden of haaientanden
Verkeersborden en haaientanden overrulen de algemene regels. Wie de borden kent, weet onmiddellijk wie voorrang heeft, ongeacht uit welke richting iemand komt.
5
Jij ziet haaientanden op de weg (naar jou gericht)
→ Jij moet voorrang verlenen aan álle bestuurders op de kruisende weg
Haaientanden zijn witte driehoeken op het wegdek met de punten naar jou gericht. Ze zijn duidelijker dan borden alleen omdat ze precies aangeven waar je voorrang moet verlenen. Vaak gecombineerd met het bord verleen voorrang (omgekeerde rode driehoek). Belangrijk: haaientanden gaan boven de regel rechts voor links. Ook als er iemand van links komt, moet jij wachten.
6
Jij rijdt op een voorrangsweg (bord met gele ruit)
→ Jij hebt voorrang op alle kruisende bestuurders
Het bord voorrangsweg (gele ruit met witte rand) geeft aan dat jij doorgang hebt op alle kruispunten tot het bord einde voorrangsweg verschijnt. Andere bestuurders die de voorrangsweg kruisen of opdraaien moeten jou voorrang verlenen. Wees toch alert: niet iedereen ziet of begrijpt het bord. Als kruisend verkeer toch doorrijdt, vermijd je het ongeval, gelijk hebben helpt niet bij blikschade.
7
Jij ziet een STOP-bord
→ Volledig stoppen, ook zonder ander verkeer
Het STOP-bord (achthoekig, rood met witte tekst) is strikter dan een gewoon voorrang-verlenen-bord. Je moet altijd volledig tot stilstand komen voor de stopstreep, ook als er geen ander verkeer is. Daarna kijken en doorrijden als de weg vrij is. Niet stoppen = boete van €280+ in 2026 en boetepunten voor beginnend bestuurders. Dit verschil met haaientanden (alleen wachten bij verkeer) wordt vaak op het examen getest.
8
Voorrangskruispunt-bord: jij hebt voorrang
→ Jij hebt voorrang op kruisend verkeer
Het bord voorrangskruispunt (zwarte verticale streep met dwarse strepen, op witte achtergrond) geeft aan dat het eerstvolgende kruispunt geen voorrangsweg is maar een kruispunt waar jij specifiek voorrang hebt. Anders dan de voorrangsweg geldt dit alleen voor dit ene kruispunt. Daarna gelden weer de algemene regels.
9
Wegversmalling: pijlbord aan jouw kant
→ Hangt af van de pijlrichting
Bij een wegversmalling kunnen twee borden voorkomen. Bord F5 (rode pijl die naar beneden wijst, zwarte pijl naar boven) betekent tegenligger heeft voorrang, jij wacht. Bord F6 (dezelfde tekening omgedraaid) betekent jij hebt voorrang, tegenligger wacht. Geheugensteun: de grote zwarte pijl is jouw richting, de rode kleine pijl is de tegenligger. Rode pijl met dunne dikkere zwarte = jij wacht. Dikke zwarte pijl met dunne rode = jij gaat.
Sectie C · Situaties 10 t/m 13
🚦 Verkeerslichten en stoplichten
Verkeerslichten overrulen alle borden en algemene regels. Maar er zijn subtiele uitzonderingen die vaak fout worden gemaakt, zoals rood plus rechtsaf-pijl voor fietsers.
10
Groen licht voor jou, kruisend verkeer heeft rood
→ Jij hebt voorrang, doorrijden
Bij werkende verkeerslichten bepalen die de voorrang. Groen voor jou = doorrijden, rood voor anderen = zij wachten. Onthoud: verkeerslichten overrulen alle borden, dus ook al staat er een voorrang-verlenen-bord aan jouw zijde, met groen mag je rijden. Wees wel alert: defecte voertuigen of haastige bestuurders kunnen door rood rijden.
Bij linksaf is er een belangrijk onderscheid. Groene linksaf-pijl betekent dat tegemoetkomend verkeer rood heeft: jij mag rijden zonder wachten. Vol groen rondlicht zonder pijl betekent dat de tegenligger ook groen heeft: je moet hem voor laten gaan (rechtdoorgaand voor afslaand). De pijl is dus een speciale gunst, geen standaardgroen.
12
Rood licht: mag je rechtsaf?
→ Alleen als er een bord rechtsaf voor fietsers vrij of pijl-bord staat, en alleen fietsers
In tegenstelling tot de Verenigde Staten mag in Nederland autoverkeer NIET door rood rechtsaf. Alleen op specifieke kruispunten met een bord rechtsaf voor fietsers vrij mogen fietsers met rood rechtsaf, maar alleen na voorrang verlenen aan ander verkeer. Voor jou als autobestuurder: rood = stoppen, ongeacht of je rechtsaf wilt.
13
Knipperend geel licht: stoplicht uit
→ Val terug op borden of algemene regels
Een knipperend geel licht betekent dat het stoplicht buiten werking is. Het kruispunt behandel je dan als een gewoon kruispunt: kijk eerst naar borden of haaientanden. Als er geen borden zijn: algemene regel rechts voor links. Wees extra alert want andere bestuurders kunnen twijfelen. Knipperend geel is geen automatisch doorgaan-licht, het is een waarschuwing.
Sectie D · Situaties 14 t/m 16
🔄 Rotondes (de moderne kruispunten)
Rotondes hebben hun eigen logica. Standaard heeft verkeer op de rotonde voorrang, maar voor fietsers verschilt het per locatie. Een van de meest geteste onderwerpen op het examen.
14
Standaard rotonde: jij wilt erop, auto zit al op rotonde
→ Verkeer op de rotonde heeft voorrang, jij wacht
Op vrijwel alle Nederlandse rotondes hebben bestuurders op de rotonde voorrang. Bij de oprit liggen haaientanden naar jou gericht, wat dat bevestigt. Jij wacht tot er een opening is. Geheugensteun: rotondes zijn ontworpen om verkeersstromen te laten doorgaan, dus wie er al op zit heeft prioriteit.
15
Rotonde met fietspad rond de rotonde
→ Binnen bebouwde kom meestal voorrang voor fietsers, buiten meestal niet
Bij rotondes met een apart fietspad rondom geldt een variabele regel. Binnen de bebouwde kom hebben fietsers op het rondgaande fietspad meestal voorrang (haaientanden voor auto's). Buiten de bebouwde kom hebben auto's meestal voorrang (haaientanden voor fietsers). Kijk altijd naar de haaientanden bij die specifieke rotonde, niet alle volgen deze conventie.
16
Je verlaat de rotonde: richting aangeven?
→ Ja, rechts aangeven vlak voor je afslag
Bij het verlaten van een rotonde geef je rechts aan, vlak voor je afslag, om bestuurders die nog op de rotonde willen te signaleren dat jij eraf gaat. Voor de afslagen waar je niet wilt: geen richting. Links aangeven aan begin van de rotonde is geen Nederlandse regel, alleen rechts vlak voor afslag is verplicht.
Sectie E · Situaties 17 t/m 20
🚨 Speciale voorrangssituaties
Voorrangsvoertuigen, trams, voetgangers en fietsers hebben elk eigen regels die boven of buiten de algemene hiërarchie staan. Hier maken examenkandidaten de meest onverwachte fouten.
17
Ambulance met zwaailicht en sirene nadert
→ De ambulance heeft absolute voorrang, jij gaat naar rechts
Voorrangsvoertuigen (politie, ambulance, brandweer) met zowel zwaailicht als sirene hebben absolute voorrang. Je moet plaats maken zonder gevaar voor anderen. Geef richting aan, controleer of het kan, ga naar de rechterkant van de weg of in de zachte berm. Op snelweg: linker baan naar links, rechter banen naar rechts om een vrije middenbaan te maken. Niet hard remmen, wel snelheid eraf.
18
Tram bij verkeerslichten
→ Lichten bepalen voorrang, niet de tram
Trams hebben niet altijd voorrang. Bij verkeerslichten heeft de tram eigen tramsignalen (witte stippen of pijlen op zwarte achtergrond). Als jij groen hebt en de tram rood, heeft jij voorrang. Bij onbewaakte kruisingen zonder seinen heeft de tram wel voorrang, ook van links (uitzondering op rechts voor links). Let altijd extra op trams: ze kunnen niet uitwijken en hebben lange remwegen.
19
Voetganger nadert een zebrapad zonder lichten
→ Voetganger heeft voorrang, ook als hij nog niet oversteekt
Op een zebrapad zonder verkeerslichten hebben voetgangers voorrang zodra ze duidelijk aanstalten maken om over te steken. Ook als ze nog op de stoep staan en kijken of er ruimte is, moet jij stoppen. Claxonneren is intimiderend en niet toegestaan. Buiten een zebra hebben voetgangers geen vanzelfsprekende voorrang, maar je moet wel rekening houden met overstekers in woonwijken.
20
Bevoegd persoon (politie of verkeersregelaar) op kruispunt
→ Volg de gebaren, ook bij rood licht
Aanwijzingen van een politieagent of bevoegd verkeersregelaar gaan boven verkeerslichten, borden en algemene regels. Hand opgeheven of dwars op je richting = stoppen. Arm of hand bewegen naar jouw richting = doorrijden. Bij twijfel: niet rijden, dan kan hij/zij duidelijk gebaren. Dit geldt ook bij rood licht: als de agent jou doorwuift, mag je rijden ondanks het rode licht.
🎯
Voorrangsregels onder de knie? Test jezelf.
Voorrangsfouten zijn de nummer 1 reden van zakken op het CBR theorie-examen. In onze cursus Examenklaar Deluxe oefen je met 1000+ vragen en 20+ verkeerssituaties, met animatievideo's voor gevaarherkenning en realistische oefenexamens. 96% slagingsgarantie.
Voorrangsfouten op het CBR theorie-examen volgen vaak dezelfde patronen. Wie deze valkuilen kent, ziet de vraagvariant aankomen voordat hij hem uitleest.
1
Rechts voor links toepassen op niet-gelijkwaardige kruispunten
De algemene regel rechts heeft voorrang geldt alleen op gelijkwaardige kruisingen. Zodra er borden, haaientanden of lichten zijn, gelden die. Veel kandidaten passen automatisch rechts voor links toe, ook bij haaientanden, en zakken daarop.
Fix: doorloop altijd eerst de 4-niveau hiërarchie, in volgorde.
2
STOP en haaientanden door elkaar halen
Bij STOP-bord altijd volledig tot stilstand komen, ook zonder verkeer. Bij haaientanden of voorrang verlenen alleen wachten als er ander verkeer komt. CBR test dit verschil bewust met situaties waarin geen ander verkeer zichtbaar is.
Fix: STOP = altijd stoppen. Driehoekbord/haaientanden = wachten bij verkeer.
3
Tram altijd voorrang denken
Trams hebben niet altijd voorrang. Bij verkeerslichten heeft de tram eigen seinen. Bij onbewaakte kruisingen wel altijd voorrang, ook van links. Maar bij groen licht voor jou: doorrijden, ook al staat er een tram te wachten op rood.
Fix: kijk eerst naar verkeerslichten, dan naar tramseinen, dan algemene regels.
4
Linksaf zonder rekening met tegenligger
Bij linksaf op vol-groen gaat rechtdoorgaand verkeer voor. Alleen met een groene linksaf-pijl heb jij absolute voorrang. Veel kandidaten denken dat groen automatisch voorrang betekent, ook bij afslaan.
Fix: kijk altijd of er een specifieke pijl is. Geen pijl + linksaf willen = wachten op tegenligger.
5
Voetgangers op zebra negeren als ze nog niet oversteken
Voetgangers op zebra zonder lichten hebben voorrang zodra ze aanstalten maken, ook als ze nog op de stoep staan. Veel kandidaten denken dat je pas moet stoppen als ze al op de zebra zijn, en zakken daarop bij gevaarherkenningsvragen.
Fix: bij twijfel altijd stoppen. Voetganger die wegloopt of duidelijk niet oversteekt = doorrijden.
6
Wegversmalling-borden verkeerd lezen
De borden F5 en F6 verschillen alleen in welke pijl groot en zwart is. Grote zwarte pijl is jouw richting, dunne rode is tegenligger. Wie dit niet snapt, leest het bord andersom en raakt in een gevaarlijke situatie.
Fix: dikke zwart = jij, dun rood = tegenligger. Pijl van jou groot = jij gaat.
7
Knipperend geel als 'doorrijden' interpreteren
Een knipperend geel licht betekent NIET dat jij voorrang hebt, het betekent dat het stoplicht buiten werking is. Je valt terug op borden of algemene regels. Veel kandidaten zien geel knipperen en denken dat ze door mogen rijden zonder verder te kijken.
Fix: knipperend geel = stoplicht uit = kijk naar borden en haaientanden.
💡 Tip van de verkeersjurist
Bij twijfel over wie voorrang heeft, geef altijd voorrang en check daarna. Als je wacht, kan er nooit een aanrijding ontstaan. Als je doorrijdt en het is verkeerd, ben je civielrechtelijk en mogelijk strafrechtelijk aansprakelijk. Bovendien: bij onduidelijke situaties is oogcontact de beste communicatie. Een kort gebaar of knik regelt vaak meer dan elke verkeersregel.
🚗
Voorrangsregels begrepen? Vind nu je rijschool
Met de theorie onder de knie kun je in de praktijklessen veel sneller doorpakken. Vind alle 10.000+ erkende rijscholen op de kaart, inclusief CBR-slagingspercentages.
De Nederlandse voorrangsregels werken volgens een vaste hiërarchie: aanwijzingen van bevoegd persoon (politie, verkeersregelaar) gaan boven verkeerslichten. Verkeerslichten gaan boven verkeersborden. Verkeersborden gaan boven algemene regels. Bij geen specifieke aanduiding geldt rechts heeft voorrang op gelijkwaardige kruisingen, en rechtdoorgaand verkeer gaat voor afslaand verkeer uit dezelfde richting.
Wie heeft voorrang op een gelijkwaardig kruispunt?
Op een gelijkwaardig kruispunt (geen borden, geen haaientanden, geen verkeerslichten) heeft bestuurder die van rechts komt voorrang. Dit geldt voor alle bestuurders: auto, fiets, brommer, motor. Voetgangers op een zebra hebben weer eigen voorrangsregels. De regel rechts heeft voorrang geldt alleen op gelijkwaardige kruisingen, niet als er borden of haaientanden zijn.
Wat betekenen haaientanden op de weg?
Haaientanden zijn witte driehoeken op de weg met de punt naar jou gericht. Ze betekenen dat jij voorrang moet verlenen aan bestuurders op de kruisende weg. Je hoeft niet altijd te stoppen zoals bij een STOP-bord, alleen wachten als er verkeer komt. Haaientanden zijn vaak gecombineerd met het bord verleen voorrang (omgekeerde rode driehoek).
Wie heeft voorrang op een rotonde?
Op de meeste Nederlandse rotondes hebben bestuurders die zich op de rotonde bevinden voorrang. Haaientanden bij de toegangswegen bevestigen dit. Voor fietsers op aparte fietspaden rond de rotonde geldt vaak voorrang binnen de bebouwde kom, maar niet altijd buiten de bebouwde kom. Kijk altijd naar de specifieke borden en wegmarkering van die rotonde.
Heeft een tram altijd voorrang?
Nee, een tram heeft niet altijd voorrang. Bij verkeerslichten heeft de tram eigen seinen (witte stippen of pijlen). Als jij groen hebt, heeft de tram rood en moet wachten. Bij onbewaakte kruisingen zonder seinen of borden heeft de tram wel voorrang, ook van links. Het is altijd verstandig de tram extra ruimte te geven want hij kan niet uitwijken en stopt traag.
Wat doe je als er een politieagent op het kruispunt staat?
Aanwijzingen van een politieagent of bevoegd verkeersregelaar gaan boven verkeerslichten, borden en algemene regels. Hand opgeheven betekent stoppen. Hand of arm bewegen naar jouw richting betekent doorrijden. Bij twijfel: niet rijden tot het gebaar duidelijk is. Dit geldt ook bij rood licht: als de agent jou doorwuift, mag je rijden ondanks het rode licht.
Wie heeft voorrang bij een T-kruispunt?
Bij een T-kruispunt zonder borden of haaientanden gelden dezelfde regels als bij gewone gelijkwaardige kruisingen: rechts heeft voorrang. De bestuurder die uit de zijweg komt en wil afslaan (jij), moet voorrang verlenen aan iedereen op de doorgaande weg, behalve als er een voorrangsbord staat. Veel T-kruispunten hebben haaientanden bij de zijweg, wat duidelijk maakt dat de zijweg ondergeschikt is.
Wat is het verschil tussen STOP-bord en verleen voorrang-bord?
Bij een STOP-bord (rode achthoek met witte tekst) moet je altijd volledig tot stilstand komen, ook als er geen ander verkeer is. Bij een verleen voorrang-bord (omgekeerde rode driehoek) of haaientanden moet je alleen wachten als er ander verkeer komt. Veel kandidaten verwarren deze twee: STOP is altijd stoppen, voorrang verlenen is alleen wachten bij verkeer.
Hebben voetgangers op een zebra altijd voorrang?
Op een zebrapad zonder verkeerslichten hebben voetgangers voorrang zodra ze duidelijk aanstalten maken om over te steken, ook als ze nog op de stoep staan. Op een zebrapad met verkeerslichten gelden de lichten: rood voor voetgangers betekent dat zij moeten wachten. Buiten een zebra hebben voetgangers geen vanzelfsprekende voorrang, maar je moet wel rekening houden met overstekende voetgangers in woonwijken en speelstraten.
Wie heeft voorrang bij een ambulance met blauw zwaailicht en sirene?
Voorrangsvoertuigen (politie, ambulance, brandweer) met zowel optische signalen (zwaailicht) als akoestische signalen (sirene) hebben absolute voorrang. Je moet plaats maken zonder gevaar voor andere weggebruikers. Geef richting aan, controleer of er ruimte is, en ga zoveel mogelijk naar rechts. Op de snelweg vormen bestuurders een vrije baan door naar beide zijden uit te wijken (linker rijstrook naar links, rechter rijstroken naar rechts).
Wat doe je als verkeerslichten kapot zijn (knipperen geel)?
Een knipperend geel licht betekent dat de verkeerslichten buiten werking zijn. Je behandelt het kruispunt dan als een gelijkwaardig of ongelijkwaardig kruispunt (afhankelijk van borden en haaientanden). Pas dus de normale voorrangsregels toe: borden gaan boven algemene regels, en als die ontbreken: rechts heeft voorrang. Wees extra alert omdat ook andere bestuurders kunnen twijfelen.
Mag je rechts inhalen in Nederland?
Rechts inhalen is in principe verboden in Nederland. Uitzonderingen: bij filerijden waarbij alle banen langzaam rijden mag je tussen banen wisselen. Op wegen waar de bestuurder voor jou linksaf wil slaan en richting heeft aangegeven, mag je rechts passeren. Op snelwegen mag je rechts passeren tijdens spitsfile of als linker banen rijden. Standaardregel: altijd links inhalen, terug naar rechterstrook.
Kort antwoord
Nederlandse voorrangsregels werken volgens een vaste hiërarchie van 4 niveaus: 1) aanwijzingen van bevoegd persoon (politie, verkeersregelaar) gaan boven alles, 2) werkende verkeerslichten gaan boven borden, 3) verkeersborden en haaientanden gaan boven algemene regels, 4) algemene regels: rechts heeft voorrang op gelijkwaardige kruisingen en rechtdoorgaand verkeer gaat voor afslaand verkeer. De 20 belangrijkste verkeerssituaties zijn verdeeld over kruispunten zonder borden (1-4), kruispunten met borden of haaientanden (5-9), verkeerslichten (10-13), rotondes (14-16) en speciale situaties (17-20: ambulance, tram, voetgangers, bevoegd persoon). De 7 grootste valkuilen: rechts voor links verkeerd toepassen, STOP en haaientanden verwarren, tram altijd voorrang denken, linksaf zonder tegenligger te wachten, voetgangers op zebra negeren, wegversmalling-borden verkeerd lezen, en knipperend geel als doorrijden interpreteren. Voorrangsfouten zijn de #1 reden waarom kandidaten zakken op het CBR theorie-examen. Wie de 4-niveau hiërarchie consequent toepast en de 20 standaardsituaties herkent, slaagt vrijwel zeker.
Deze complete voorrangsregelsgids is gebaseerd op het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 (RVV) en mijn ervaring als verkeersjurist met casussen rond aansprakelijkheid en voorrangsovertredingen. De 20 situaties dekken samen meer dan 90% van alle voorrangsvragen op het CBR theorie-examen. Wie de hiërarchie consequent toepast en bij twijfel altijd voorrang verleent, voorkomt zowel examenfouten als echte aanrijdingen.
Bronnen
Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 (RVV) artikel 15, 17 en 18
Wegenverkeerswet 1994 (WVW) artikel 5 en 6
CBR officiële toetsstof theorie-examen auto B 2026
