Juridische gids 2026 · Verkeersjurist

WRM-pas instructeur: bevoegd of niet? Zo check je het juridisch

Een rij-instructeur zonder geldige WRM-pas mag wettelijk geen rijles geven. Hieronder de officiële check: anatomie van de pas, gevolgen van lessen zonder, en je rechten als leerling.

1993

Wet rijonderricht (WRM)

5jr

Geldigheid pas

18u

Bijscholing per cyclus

Art. WRM beschermd beroep

De WRM-pas (Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993) is de wettelijk verplichte bevoegdheidspas voor rij-instructeurs in Nederland. Rij-instructeur is een gereglementeerd (beschermd) beroep: zonder geldige pas mag je geen rijles geven (artikel 7 WRM). De pas wordt afgegeven door het IBKI, geldig 5 jaar, en moet worden verlengd via 18 uur bijscholing (6 dagdelen van 3 uur) plus 1 praktijkbegeleiding beoordeeld door een IBKI-examinator. Check de pas door: 1) er fysiek om te vragen, 2) de geldigheidsdatum te controleren, 3) naam en foto te vergelijken, 4) de rijschool op te zoeken in de CBR Rijschoolzoeker. Lesgeven zonder pas is een economisch delict: examens kunnen ongeldig worden verklaard, verzekering kan dekking weigeren.

JURIDISCH KADER WRM-PAS

Wettelijke basis: Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 (WRM), artikel 7. Toezichthouder: IBKI (Instituut voor certificering en examinering in de mobiliteitsbranche). Producent pas: RDW. Categorieën: A (motor), B (auto), C (vracht), D (bus), E (aanhanger), T (tractor). Geldigheid: 5 jaar. Hercertificering: 18 uur bijscholing + 1 praktijkbegeleiding + VOG-verklaring. Wettelijke status beroep: gereglementeerd/beschermd. Sanctie illegaal lesgeven: economisch delict (Wet op de economische delicten).

Wat is de WRM-pas wettelijk?

De WRM-pas, voluit WRM-bevoegdheidspas, is gebaseerd op de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993. Artikel 7 van deze wet bepaalt dat het beroep van rij-instructeur een gereglementeerd beroep is: alleen wie aan strenge eisen voldoet en in het bezit is van een geldige bevoegdheidspas mag rijles geven tegen betaling.

De pas wordt afgegeven door het IBKI (Instituut voor certificering en examinering in de mobiliteitsbranche), het onafhankelijke instituut dat de examens en certificering verzorgt. De fysieke pas wordt geproduceerd door de RDW. Het systeem is vergelijkbaar met andere gereglementeerde beroepen zoals advocaat, arts of accountant: zonder erkenning mag je het beroep niet uitoefenen.

Juridisch citaat

Artikel 7 WRM 1993 stelt dat "het verboden is rijonderricht te geven aan degene aan wie nog geen rijbewijs is afgegeven voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie waarvoor het rijonderricht wordt gegeven, anders dan ingevolge een door Onze Minister verleende erkenning". Die erkenning is concreet de WRM-bevoegdheidspas, afgegeven door het IBKI.

Bron: Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993, artikel 7, lid 1. De wet is sinds 1993 meerdere malen aangepast, laatstelijk per 1 april 2020 (wijziging praktijkbegeleiding).

Anatomie van een WRM-pas

Een echte WRM-bevoegdheidspas is een fysieke kaart op pasformaat met de volgende elementen. Vraag bij de eerste kennismaking om de pas en check elke regel.

WRM-bevoegdheidspas

Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993

Naam

J. de Vries

Pasnummer

B-123456

Geboortedatum

12-03-1985

Categorie

B (auto)

Geldig tot

15-08-2028

Uitgever

IBKI / RDW

Tip: bij twijfel over de geldigheid: noteer het pasnummer en mail naar info@ibki.nl met de vraag om verificatie. IBKI bevestigt binnen 5 werkdagen of de pas geldig is.

Hoe je de WRM-pas checkt in 4 stappen

Het kost je 3 minuten en kan voorkomen dat je geld investeert in illegale rijlessen. Vooral bij eenmans-rijscholen en startende rijscholen is de check essentieel.

Vraag fysiek om de pas

Tijdens de kennismaking of eerste les: "Mag ik uw WRM-bevoegdheidspas zien?" Een gecertificeerde instructeur reageert hier neutraal, hij is dit gewend. Reageert hij geirriteerd, ontwijkend of zegt "die is thuis": stop daar, dat is een rood signaal.

Recht: Je hebt geen wettelijk recht om de pas te zien, maar elke serieuze instructeur toont hem zonder discussie. Weigering is de duidelijkste rode vlag die er is.

Controleer de geldigheidsdatum

De pas is 5 jaar geldig. Check de datum "Geldig tot". Een verlopen pas betekent dat de instructeur niet meer bevoegd is, ongeacht of hij wel of niet bezig is met bijscholing. Verlopen = niet bevoegd, punt.

Let op: Pas verloopt op precies de datum die erop staat. Een dag erna is geen overgangstermijn. Sommige instructeurs zeggen "ik ben in het traject van verlenging": dat geldt pas als ze de nieuwe pas hebben.

Vergelijk naam, foto en categorie

De naam op de pas moet exact overeenkomen met de persoon die voor je staat. De foto moet recent zijn (max 10 jaar oud). Voor autorijles moet er categorie "B" op staan. Andere categorieën: A (motor), C (vracht), D (bus), E (aanhanger), T (tractor).

Bij rijschool: elke instructeur heeft zijn eigen pas. Een rijschool-pasje of bedrijfslogo bestaat niet als bevoegdheid. Vraag bij wisselen van instructeur opnieuw de pas.

Verifieer via CBR Rijschoolzoeker

Zoek de rijschool waar de instructeur werkt op cbr.nl/rijschoolzoeker. Alle erkende rijscholen staan daar, met slagingspercentage en aantal examens. Niet vindbaar = niet erkend. Dan is er geen wettige route om examens af te nemen.

Combinatie-check: WRM-pas instructeur + CBR-vindbaarheid rijschool = volledig wettig. Mist een van beide: liever niet doorgaan.

5 rode vlaggen bij WRM-pas

De meeste rijscholen werken volledig legaal. Maar in de keuzefase moet je deze 5 signalen herkennen.

"Mijn pas is thuis, ik laat hem volgende keer zien"

Een rij-instructeur hoort de pas tijdens de les bij zich te hebben. Het is hun beroepslegitimatie. "Thuis vergeten" bij een geplande proefles is verdacht. Geef geen geld uit voor je de pas hebt gezien.

"Wij werken met buitenlandse instructeurs zonder Nederlandse pas"

Een buitenlands instructiediploma is niet voldoende. EU-instructeurs moeten een Nederlands IBKI-examen afleggen. Niet-EU moet diplomawaardering bij IDW doen. Zonder Nederlandse WRM-pas is rijles geven illegaal.

Pas verlopen, "maar ik ben bijna klaar met bijscholing"

Verlopen is verlopen. Tussen verloopdatum en nieuwe pas zit geen overgangstermijn. Lessen in deze periode zijn juridisch onbevoegd gegeven. CBR kan examens ongeldig verklaren als blijkt dat instructeur niet bevoegd was.

Rijschool niet in CBR Rijschoolzoeker

Alle erkende rijscholen die examens afnemen, staan automatisch in de Rijschoolzoeker. Niet vindbaar = niet erkend. Dan is er geen route om officiële CBR-examens af te leggen, en is je hele rijopleiding economisch zinloos.

"Geef ik geen rijles, ik help je gewoon oefenen"

Klassieke truc bij zwartwerk. Als er betaling tegenover staat, is het rijonderricht in de zin van de WRM. Vriendendiensten gratis met goedgekeurde begeleider mag onder strikte voorwaarden (2todrive vanaf 17), maar dat is iets anders dan een "informele" instructeur.

Gevolgen van rijles bij een instructeur zonder pas

Niet alleen voor de instructeur, ook voor jou als leerling kunnen er ernstige consequenties zijn. Hieronder de drie hoofdgevolgen.

Gevolg 1: Examens ongeldig

Als achteraf blijkt dat je rijopleiding is gegeven door een instructeur zonder geldige WRM-pas, kan het CBR aanmeldingen voor examens weigeren of zelfs reeds geslaagde examens terugnemen. Dit is zeldzaam maar mogelijk: het CBR controleert bij audits steekproefsgewijs of de aanmeldende rijschool een opleidernummer heeft en de instructeur bevoegd is.

Gevolg 2: Verzekering keert mogelijk niet uit

Bij een verkeersongeval tijdens een rijles met een onbevoegde instructeur kan de WAM-verzekeraar (Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen) dekking weigeren of verhalen op de bestuurder. De redenering: de lesauto-verzekering gaat ervan uit dat een gecertificeerde instructeur het pedaalsysteem kan bedienen. Zonder bevoegdheid is dat een onaanvaardbaar risico.

Gevolg 3: Economisch delict voor de instructeur

Lesgeven zonder WRM-pas is volgens artikel 1 onder 4 van de Wet op de economische delicten een misdrijf, mits opzettelijk begaan. Maximale straf: gevangenisstraf, geldboete of beide. In de praktijk: boetes, verbod om het beroep uit te oefenen, en mogelijk vermelding in justitiele registers waardoor herintredertraject extra moeilijk wordt.

Voor jou als leerling betekent dit geen strafrechtelijke aansprakelijkheid (je hoeft de pas niet te vragen, dat is wel verstandig), maar wel het risico op de twee bovenstaande civiele/CBR-gevolgen.

📍

Erkende rijscholen vinden in jouw buurt

Alle rijscholen op onze tool zijn vindbaar via Google Bedrijfsprofiel en kruisbaar te checken met de CBR Rijschoolzoeker. Eerste filter voor erkende, bevoegde rijschool.

Open de zoektool →

De verlengingscyclus van een WRM-pas

Voor de volledigheid: hoe komt een instructeur aan zijn pas, en hoe blijft hij in functie? Dit context helpt om te begrijpen waarom een ervaren instructeur per definitie regelmatig bijscholing volgt.

Eerste keer: basiscertificaat halen

Theorie-
examens IBKI

Praktijk-
examen IBKI

6-12mnd

Trajectduur
+ stage

Elke 5 jaar: hercertificering

18uur

Bijscholing
6 dagdelen

Praktijk-
begeleiding

VOG

Verklaring omtrent
gedrag verplicht

De VOG-eis (Verklaring Omtrent Gedrag) is sinds 2020 verplicht voor verlenging. Een instructeur met een relevante veroordeling (zedendelict, rijbewijsdelict, verduistering) krijgt geen VOG en dus geen verlenging. Dit is een extra waarborg voor jouw veiligheid als leerling.

📋 Verplichte bijscholingsonderwerpen

Van de 6 dagdelen bijscholing moet er minimaal 1 over wet- en regelgeving gaan. De andere 5 kiest de instructeur uit een door IBKI goedgekeurde lijst: coaching en feedback, ADAS (rijhulpsystemen), faalangst, lesgeven aan 16-jarigen, RVV (verkeersregels), elektrisch rijden, motorvariaties etc. Twee keer dezelfde cursus volgen telt niet. Dit zorgt voor structureel brede bijscholing van het beroep.

Wat zijn jouw rechten als leerling?

Als je vermoedt dat je instructeur niet bevoegd is, of na ontdekking dat hij zonder geldige pas heeft lesgegeven, heb je opties.

⚖️ Stappenplan bij vermoeden van onbevoegde instructeur

Stop direct met de lessen. Doorgaan vergroot het risico op nietige examens.
Vraag schriftelijk om volledige restitutie van betaalde lessen. Argument: prestatie is niet rechtsgeldig geleverd.
Bij weigering: meld bij IBKI via info@ibki.nl met de naam van de instructeur en de rijschool.
Meld bij CBR als je examen-aanmelding(en) hebt gehad via deze instructeur.
Geschillencommissie of rechtsbijstand: bij rijschoolbond-aangesloten (BOVAG/FAM/VRB) ga je naar hun geschillencommissie. Anders rechtsbijstand of consumentenbond.
Documenteer alles: bewaar betalingsbewijzen, contracten, communicatie. Civielrechtelijk staat de instructeur zwak: hij heeft de prestatie nooit mogen leveren.

Deepdives in de cluster

✅Rijschool kiezen: 8-punten checklist ⚙️Automaat of handgeschakeld 📦Pakket vs losse lessen 📊CBR Rijschoolzoeker uitleg 🚗Autorijbewijs stappenplan 💰Kosten rijbewijs 2026

🎯

Theorie kun je veilig zelf halen, ongeacht rijschool

Het theorie-examen vraagt geen rijschool. Onze online cursus heeft 96% slagingsgarantie en is afgestemd op het CBR-examen 2026. Geen rijschool-afhankelijkheid.

Start de cursus →

Veelgestelde vragen WRM-pas

Wat is een WRM-pas?

De WRM-pas (Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993, artikel 7) is de wettelijk verplichte bevoegdheidspas voor elke rij-instructeur in Nederland. Het is een gereglementeerd beroep: zonder geldige WRM-pas mag je geen rijles geven. De pas wordt afgegeven door het IBKI (Instituut voor certificering en examinering in de mobiliteitsbranche) en gemaakt door de RDW. Geldigheid: 5 jaar.

Hoe vaak moet de WRM-pas worden verlengd?

Elke 5 jaar. Een rij-instructeur moet binnen 5 jaar 18 uur bijscholing volgen (6 dagdelen van minimaal 3 uur), waarvan minimaal 1 cursus over wet- en regelgeving. Daarnaast moet er 1 praktijkbegeleiding worden afgelegd: een rijles aan een echte leerling die door een IBKI-examinator wordt beoordeeld. Verlopen pas zonder bijscholing: instructeur mag wettelijk geen rijles meer geven.

Wat staat er op een WRM-bevoegdheidspas?

Op de WRM-pas staan: naam instructeur, pasfoto, geboortedatum, pasnummer, geldigheidsdatum (5 jaar), voertuig-categorie waarvoor bevoegd (A, B, C, D, E of T), uitgever (IBKI/RDW). De pas is een fysieke kaart op pasfomaat, niet digitaal. Een geldige pas hoort altijd in de auto aanwezig te zijn tijdens de rijles.

Wat als mijn instructeur geen WRM-pas heeft?

Dan geeft hij wettelijk illegaal rijles. Het beroep rij-instructeur is een gereglementeerd (beschermd) beroep volgens artikel 7 WRM 1993. Lesgeven zonder bevoegdheidspas is een economisch delict (Wet op de economische delicten). Voor jou als leerling: je examens kunnen ongeldig worden verklaard door CBR, je verzekering keert mogelijk niet uit bij ongeval. Stop direct en zoek een gecertificeerde rijschool.

Hoe kan ik de WRM-pas verifieren?

Vraag de pas fysiek te zien tijdens je kennismaking of eerste les. Check: 1) is de pas niet verlopen (datum 5 jaar geldig), 2) staat de naam van de instructeur erop, 3) komt de pasfoto overeen, 4) staat er categorie B op voor autolessen. Indirect verifieren kan via de CBR Rijschoolzoeker: de rijschool moet daar vindbaar zijn. Niet vindbaar betekent niet erkend.

Geeft een WRM-pas garantie voor kwaliteit?

Nee, de WRM-pas is een minimumvereiste, geen kwaliteitsgarantie. Hij garandeert dat de instructeur basiskennis heeft van didactiek, verkeersregels en lesgeven, en periodiek wordt bijgeschoold. Voor echte kwaliteit kijk je naar: slagingspercentage van de rijschool bij CBR, Google-reviews van de instructeur specifiek, klik tijdens proefles, en aansluiting bij rijschoolbond (BOVAG, FAM, VRB).

Mag een instructeur uit het buitenland in Nederland lesgeven?

Alleen met een Nederlandse WRM-pas. EU-instructeurs moeten het Nederlandstalige IBKI-examen afleggen en kunnen dan een Nederlandse pas aanvragen. Niet-EU-diploma's moeten worden gewaardeerd door IDW (Internationale Diplomawaardering). Een buitenlands instructiediploma alleen is wettelijk niet voldoende om in Nederland rijles te mogen geven.

Wat kost het om rij-instructeur te worden?

Het IBKI-traject voor het basiscertificaat rij-instructeur (categorie B) kost tussen €3.000 en €6.000 voor de opleiding, plus examenkosten bij IBKI: 3 theorie-examens, 1 praktijkexamen en een stage. Het hele traject duurt 6 maanden tot 1 jaar. Daarna jaarlijks bijscholing van circa €500-€800 voor de 6 dagdelen plus praktijkbegeleiding.

Kort antwoord

De WRM-pas (Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993, artikel 7) is de wettelijk verplichte bevoegdheidspas voor rij-instructeurs in Nederland. Rij-instructeur is een gereglementeerd beroep: zonder geldige WRM-pas mag je geen rijles geven. De pas wordt afgegeven door het IBKI en is 5 jaar geldig. Verlenging vereist: 18 uur bijscholing (6 dagdelen van 3 uur, waarvan 1 over wet- en regelgeving), 1 praktijkbegeleiding beoordeeld door een IBKI-examinator, en een geldige VOG. Check de pas in 4 stappen: 1) vraag er fysiek om bij kennismaking, 2) controleer geldigheidsdatum (5 jaar), 3) vergelijk naam en pasfoto met instructeur, 4) verifieer rijschool in CBR Rijschoolzoeker op cbr.nl. Rode vlaggen: "pas is thuis", buitenlandse instructeur zonder Nederlandse pas, verlopen pas met "ik ben in verlengingstraject", rijschool niet in CBR Rijschoolzoeker, "vriendendienst tegen betaling". Lesgeven zonder geldige pas is een economisch delict: voor jou als leerling kan dit betekenen dat examens ongeldig worden verklaard en je verzekering geen dekking biedt bij ongeval. De WRM-pas is een minimumvereiste, geen kwaliteitsgarantie: voor echte kwaliteit check je ook slagingspercentage van de rijschool en Google-reviews.

Nawfal Serraji

Verkeersjurist · oprichter HaalTheorie

Dit artikel is gebaseerd op de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 (artikelen 7, 12b en 13), het IBKI-examenreglement WRM-praktijkbegeleiding, de Wet op de economische delicten en CBR-publicaties over erkende rijscholen. Als verkeersjurist beoordeel ik regelmatig casussen rond bevoegdheid en aansprakelijkheid.

Bronnen

Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993, artikelen 7, 12b en 13 (wetten.overheid.nl)
IBKI Stappenplan rij-instructeur blijven (ibki.nl/wrm/rij-instructeur-blijven)
IBKI Examenreglement WRM-praktijkbegeleiding
Ondernemersplein: WRM-bevoegdheidspas rij-instructeur
Wet op de economische delicten, artikel 1 onder 4
CBR Rijschoolzoeker en opleidernummer-systeem
VOG-eisen voor verlenging WRM-pas (sinds 2020)