Verkeersborden D-serie: alle gebodsborden uitgelegd (2026)
De D-serie verkeersborden zijn alle gebodsborden voor de rijrichting in het Nederlandse RVV 1990. Het zijn ronde blauwe borden met witte pijlen die je verplichten een specifieke richting te volgen. Er zijn 7 hoofdborden (D1 t/m D7) plus 2 specifieke bromfietsborden (D103, D104). De bekendste zijn D1 (rotonde verplichte rijrichting), D4 (verplicht rechtdoor), D5 (verplicht rechtsaf of linksaf), D2 (voorbij gaan aan zijde van pijl). Een D-bord negeren kost 130 euro boete (ANWB-tarief 2026). De wettelijke basis ligt in artikel 62 RVV 1990: alle bestuurders zijn verplicht gevolg te geven aan deze borden.
Samenvatting
De D-serie omvat 9 ronde blauwe gebodsborden met witte pijlen. Ze geven aan welke rijrichting je verplicht moet volgen. D1 (rotonde) geeft de rijrichting op een rotonde. D2 en D3 sturen verkeer rond een middengeleider. D4 t/m D7 verplichten een specifieke richting op een kruispunt. D103 en D104 zijn speciaal voor bromfietsers. Niet opvolgen kost 130 euro boete plus administratiekosten. Het verschil tussen C-borden (verbod, rond rood) en D-borden (gebod, rond blauw) is essentieel voor het examen.
Wat zijn gebodsborden?
Gebodsborden uit de D-serie verplichten je een specifieke handeling of rijrichting. Anders dan waarschuwingsborden (J-serie) zijn dit echte verplichtingen waar je een boete voor krijgt als je ze negeert.
Vorm: rond bord
Kleur: blauwe achtergrond met witte pijl of symbool
Status: gebod, geen waarschuwing - boete bij negeren
Wettelijke basis: RVV 1990 bijlage 1 (D-serie) en artikel 62 RVV (verplichting tot gehoorzaamheid)
Boete bij overtreden: 130 euro (ANWB-tarief 2026) plus administratiekosten
💡
Ezelsbruggetje: blauw = gebod, rood = verbod
Rond blauw bord met witte pijl = je moet die richting volgen (D-serie). Rond rood bord = je mag iets niet (C-serie). Deze kleurscheiding is consistent door alle Europese verkeersborden.
D1: Rotonde verplichte rijrichting
D1
Rotonde, verplichte rijrichting
Rond blauw bord met drie witte pijlen in een cirkel. Geeft aan dat je in de aangegeven richting (tegen de klok in) op de rotonde moet rijden. Dit bord staat altijd op het middeneiland van een rotonde, niet als waarschuwingsbord vooraf.
Bord D1 staat altijd op het middeneiland van een rotonde en geeft de verplichte rijrichting aan. In Nederland rijd je tegen de wijzers van de klok in op een rotonde, dus naar rechts. Het bord wordt nooit gebruikt als voorwaarschuwing voor een rotonde - daarvoor wordt waarschuwingsbord J9 gebruikt.
📚
Examenpunt: D1 op een rotonde met fietsers
Het D1-bord houdt in dat ook fietsers op het fietspad rond de rotonde de verplichte rijrichting moeten volgen. Bij rotondes met fietsers in twee richtingen wordt vaak een onderbord OB52 ("uitgezonderd fietsers") toegevoegd. Dit voorkomt verwarring over de rijrichting voor fietsers.
D2 en D3: Voorbij gaan aan een obstakel
Deze borden regelen hoe je een middengeleider, verkeersgeleider of obstakel mag passeren.
D2
Voorbij aan zijde van de pijl
Rond blauw met witte pijl naar één zijde
Verplicht aan de aangegeven zijde voorbij gaan. Vaak op middengeleiders, verkeersdruppels of bij rijbaansplitsingen.
D3
Beide zijden mogen voorbij
Rond blauw met twee witte pijlen
Mag links of rechts voorbij. Aan jou de keuze, afhankelijk van je rijrichting verderop.
Bord D2 wordt vaak op een gele koker geplaatst (verkeerszuil BB22) bij verkeersgeleiders. Op autosnelwegen bij rijbaansplitsingen worden zelfs twee borden D2 boven elkaar geplaatst voor extra zichtbaarheid bij hoge snelheid.
D4 en D5: Verplichte rijrichting op kruispunt
Deze borden verplichten je tot één specifieke richting bij een kruispunt.
D4
Verplicht rechtdoor
Rond blauw bord met witte pijl omhoog. Je MOET op dit kruispunt rechtdoor rijden. Niet links- of rechtsaf slaan.
D5
Verplicht linksaf
Rond blauw bord met witte pijl naar links. Je MOET op dit kruispunt linksaf slaan. Niet rechtdoor of rechtsaf.
D5
Verplicht rechtsaf
Rond blauw bord met witte pijl naar rechts. Je MOET op dit kruispunt rechtsaf slaan. Niet rechtdoor of linksaf.
⚠️
Veelgemaakte verwarring: D4 vs C3
Bord D4 (verplicht rechtdoor, rond blauw met witte pijl omhoog) wordt vaak verward met bord C3 (eenrichtingsweg, rechthoek blauw met witte pijl). D4 zegt: jij moet rechtdoor.C3 zegt: deze straat is eenrichtingsverkeer. Het verschil zit in de vorm (rond vs rechthoek) en de betekenis (verplichting voor jou vs straataanduiding).
D6 en D7: Verplichte keuze uit twee richtingen
Deze borden geven aan dat je een keuze moet maken tussen twee toegestane richtingen.
D6
Rechtdoor of rechtsaf
Rond blauw met twee witte pijlen
Je mag rechtdoor OF rechtsaf. Niet linksaf. Vaak waar linksaf gevaarlijk of onmogelijk is.
D7
Linksaf of rechtsaf
Rond blauw met twee witte pijlen
Je mag linksaf OF rechtsaf. Niet rechtdoor. Vaak op T-kruispunten of bij doodlopende rijrichting.
🏆 Slagingsgarantie
In 1 keer slagen, gegarandeerd
96% van de HaalTheorie-leerlingen slaagt in 1 keer. Slaag je toch niet? Dan oefen je gratis opnieuw, geen verspild examengeld.
Speciaal voor bromfietsers en bestuurders van een speed-pedelec zijn er twee aparte borden die aangeven aan welke kant van een verkeersgeleider je moet passeren.
D103
Bromfietsers rechts passeren
Rond blauw met witte bromfiets en pijl naar rechts
Bromfietsers moeten dit bord rechts passeren. Stuurt bromfietsers naar de rijbaan of het fiets/bromfietspad.
D104
Bromfietsers links passeren
Rond blauw met witte bromfiets en pijl naar links
Bromfietsers moeten dit bord links passeren. Stuurt bromfietsers naar de rijbaan of het fiets/bromfietspad.
🛵
Geldt ook voor speed-pedelec
Borden D103 en D104 gelden niet alleen voor bromfietsers, maar ook voor bestuurders van een speed-pedelec. Een speed-pedelec is een snelle elektrische fiets met trapondersteuning tot 45 km/u en wordt wettelijk gezien als bromfiets.
Verschil tussen C-serie en D-serie
De C-serie (verbodsborden) en D-serie (gebodsborden) lijken qua vorm op elkaar (beide rond), maar zijn fundamenteel verschillend van betekenis:
Onderwerp
C-serie vs D-serie
Vorm
Beide rond
Kleur
C-serie: rode rand. D-serie: blauwe vulling
Betekenis
C-serie: verbod (mag niet). D-serie: gebod (moet)
Voorbeeld
C2 verboden in te rijden. D5 verplicht rechtsaf
Boete bij overtreden
C-serie: vanaf 130 euro. D-serie: 130 euro (artikel 62 RVV)
D103-D104 (bromfietsers verkeerd passeren)110 euroVoor bromfietsers, ander tarief
Bij ongeval als gevolgVariabelStrafrechtelijke vervolging mogelijk
Hoe lang geldt een D-bord?
Een D-bord geldt vanaf de plaats waar het staat tot het volgende kruispunt of tot een bord dat het opheft:
Tot het volgende kruispunt: de verplichting eindigt automatisch bij het eerstvolgende kruispunt
Onderbord met afstand: als er een onderbord is met "voor 200 m" geldt het tot die afstand
Onderbord met uitzondering: bijvoorbeeld "uitgezonderd fietsers" - dan geldt het bord niet voor die groep
Verkeersregelaar: aanwijzingen van een verkeersregelaar gaan altijd boven het bord
Kort antwoord
De D-serie verkeersborden zijn ronde blauwe borden met witte pijlen die je verplichten een specifieke rijrichting te volgen. D1 geeft de rijrichting op een rotonde. D2 en D3 sturen verkeer rond een middengeleider. D4 t/m D7 verplichten een specifieke richting op een kruispunt. D103 en D104 zijn voor bromfietsers en speed-pedelecs. Een D-bord negeren kost 130 euro boete (ANWB-tarief 2026). De D-serie is vastgelegd in artikel 62 en bijlage 1 van het RVV 1990.
Veelgestelde vragen
Hoeveel D-borden zijn er in Nederland?
Er zijn 7 hoofdborden in de D-serie (D1 t/m D7) plus 2 specifieke bromfietsborden (D103 en D104). Alle 9 borden hebben dezelfde vorm en kleur (rond, blauw, witte pijl) en zijn vastgelegd in bijlage 1 van het RVV 1990.
Wat is het verschil tussen C-borden en D-borden?
C-borden (verbodsborden) hebben een rode rand en geven een verbod aan ("je mag niet"). D-borden (gebodsborden) zijn volledig blauw met een witte pijl en geven een verplichting ("je moet"). Beide zijn rond, maar de kleur is het verschil.
Wat kost het negeren van een D-bord?
130 euro boete plus administratiekosten (ANWB-tarief 2026). Dit geldt voor alle D-borden behalve D103 en D104 voor bromfietsers, waar het tarief 110 euro is. Bij een ongeval als gevolg van het negeren kan strafrechtelijke vervolging volgen.
Wat is het verschil tussen D4 en C3?
Bord D4 (rond blauw, verplicht rechtdoor) verplicht JOU om rechtdoor te rijden. Bord C3 (rechthoek blauw, eenrichtingsweg) geeft aan dat de straat eenrichtingsverkeer is. D4 is een rond bord met een pijl, C3 is een rechthoekig bord met een pijl. Het verschil zit in vorm en betekenis.
Mag ik bord D1 op een rotonde negeren met de auto?
Nee. D1 (rotonde verplichte rijrichting) is verplicht voor alle bestuurders. Tegen de rijrichting in op een rotonde rijden is gevaarlijk en levert minimaal 130 euro boete op, plus eventueel een rijontzegging als je gevaar veroorzaakt.
Geldt D103 en D104 ook voor speed-pedelec?
Ja. Een speed-pedelec wordt wettelijk gezien als een bromfiets en valt onder dezelfde regels. Borden D103 en D104 sturen zowel bromfietsers als speed-pedelec-rijders naar de juiste rijbaan of het fiets/bromfietspad.
Hoe ver geldt een D-bord?
Een D-bord geldt vanaf de plek waar het staat tot het volgende kruispunt of tot een bord dat het opheft. Met een onderbord (bijvoorbeeld "voor 200 m") kan een specifieke afstand worden aangegeven. Bij een verkeersregelaar gelden zijn of haar aanwijzingen boven het bord.
Wat als een verkeerslicht en een D-bord elkaar tegenspreken?
Bij conflict tussen een verkeerslicht en een D-bord gaat het verkeerslicht voor. De voorrangshierarchie volgens artikel 84 RVV is: verkeersregelaar > verkeerslicht > verkeersbord > algemene regel. Lees voor meer uitleg de gids over voorrangsregels.
Komt de D-serie vaak op het CBR theorie-examen?
Ja, regelmatig. Vooral het verschil tussen C-borden en D-borden, en het verschil tussen D4 (verplicht rechtdoor) en C3 (eenrichtingsweg) worden vaak getoetst. Ook D1 (rotonde) en D2 (voorbij gaan aan zijde van pijl) komen veel voor.
Mag een fietser een D-bord negeren?
Nee, in principe niet. Fietsers vallen onder "bestuurders" volgens het RVV en moeten ook de D-borden volgen. Soms is er een onderbord "uitgezonderd fietsers" - dan geldt het bord niet voor fietsers. Zonder onderbord moeten fietsers de aangegeven richting volgen.
Nawfal is een verkeersrechtspecialist en ervaren docent die complexe verkeersregels omzet naar heldere, begrijpelijke uitleg. Bij HaalTheorie leert hij leerlingen om niet alleen de theorie te kennen, maar ook echt te begrijpen, zodat ze met vertrouwen en zonder stress het CBR theorie-examen ingaan.
