Rotonde: voorrangsregels en hoe je rijdt voor het CBR theorie-examen 2026
Een rotonde is een verkeersplein waarbij bestuurders altijd naar rechts rijden en in een cirkel om een middenpunt heen rijden. Op de meeste Nederlandse rotondes staan haaientanden bij de inritten, wat betekent dat oprijdend verkeer voorrang moet verlenen aan voertuigen die al op de rotonde rijden. Dit is vastgelegd in artikel 80 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990). Rotondes zijn een vast onderdeel van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) theorie-examen 2026.
De basisregel voor rotondes: wie al op de rotonde rijdt, heeft voorrang. Oprijdend verkeer verleent voorrang via de haaientanden bij de inrit. Bij het verlaten van de rotonde geef je altijd rechts richting aan. Of fietsers voorrang hebben hangt af van de aanwezigheid van haaientanden bij het fietspad. Op het CBR theorie-examen 2026 komen gemiddeld 2 tot 4 vragen voor over rotondes. Oefen alle situaties via de online theoriecursus van HaalTheorie.
Wat is een rotonde en waarom bestaan ze?
Een rotonde is een cirkelvormig verkeersplein waarbij bestuurders altijd naar rechts rijden en rondom een middenpunt rijden. Rotondes zijn ontworpen om verkeer veiliger en vlotter te laten verlopen dan op gewone kruispunten. Op rotondes zijn er 50% minder verkeersongelukken en 75% minder letsel en verkeersdoden vergeleken met kruispunten met verkeerslichten. Dat komt doordat de snelheden lager zijn en alle voertuigen dezelfde richting op rijden.
Op het CBR theorie-examen zijn rotondes een veelterugkerend onderwerp. De vragen gaan over wie voorrang heeft, hoe je de richtingaanwijzer gebruikt, de rol van haaientanden en de positie van fietsers. Wie de logica begrijpt, maakt geen fouten meer. Bekijk ook de uitleg over het voorrangsbord voor de bredere context van voorrangsregels.
De basisregel: wie heeft voorrang op een rotonde?
Op de meeste Nederlandse rotondes geldt de volgende regel: verkeer dat al op de rotonde rijdt, heeft voorrang boven verkeer dat de rotonde wil oprijden. Dit wordt aangegeven met haaientanden bij de inritten. Haaientanden zijn witte driehoekige markeringen op het wegdek, met de punt richting de naderende bestuurder. Die puntrichting betekent letterlijk: jij moet wachten of voorrang verlenen.
Haaientanden zijn een verkeersteken op het wegdek (artikel 80 RVV 1990) en gaan boven de basisregel rechts-voor. Op een gewone gelijkwaardige kruising geldt rechts-voor, maar bij een rotonde met haaientanden telt dat niet. Hier geldt: wie al op de rotonde rijdt, gaat voor. Staat er géén haaientanden en géén bord B6 bij de inrit? Dan geldt wél rechts-voor, en heeft het verkeer op de rotonde geen automatische voorrang.
In de praktijk hebben bijna alle moderne Nederlandse rotondes haaientanden bij de inritten. Toch is het verschil een veelgesteld CBR-examenpunt. Zie ook de uitleg over voorrangsregels op kruispunten voor de vergelijking met de rechts-voor-regel.
Stap voor stap: hoe rijd je een rotonde?
-
Nader de rotonde Verlaag je snelheid zodra je de rotonde nadert. Kijk of er haaientanden op het wegdek staan bij de inrit en of er bord B6 aanwezig is. Controleer of er verkeer op de rotonde rijdt.
-
Verleen voorrang aan verkeer op de rotonde Staan er haaientanden? Dan verleen je voorrang aan alle voertuigen die al op de rotonde rijden. Je hoeft niet per se te stoppen: als de weg vrij is, rij je gewoon door. Is het niet vrij? Dan stop of wacht je.
-
Rijd de rotonde op (naar rechts) Je rijdt altijd naar rechts de rotonde op. Zit er een fietspad bij de inrit? Controleer dan of er haaientanden bij het fietspad staan en of je fietsers moet voor laten gaan.
-
Rijd naar jouw uitgang Rijd rustig langs het middenpunt naar jouw uitgang. Op een enkelstrooksrotonde rijdt iedereen over dezelfde baan. Op een meerstrooksrotonde kies je bij het oprijden al de juiste rijstrook.
-
Geef rechts richting aan bij het verlaten Geef rechts richting aan voordat je de uitgang inrijdt. Dit is verplicht op het CBR theorie-examen. Zo weten bestuurders die de rotonde naderen dat jij vertrekt en dus geen voorrang meer hebt op de volgende inrit.
-
Verlaat de rotonde en rijd door Na het verlaten van de rotonde rij je normaal verder. Check spiegels en dode hoek als je de rotonde verlaat en het verkeer op de aansluitende weg invoegt.
Richtingaanwijzer op de rotonde: wanneer verplicht?
Dit is één van de meest gestelde vragen over rotondes op het CBR theorie-examen. De regels zijn als volgt.
- Bij het verlaten van de rotonde: altijd rechts richting aangeven, ongeacht welke uitgang je neemt. Dit is verplicht en wordt op het examen gevraagd.
- Bij het oprijden van de rotonde naar links: links richting aangeven is niet verplicht, maar wel aanbevolen. Veel bestuurders doen het niet, maar het verbetert de communicatie met ander verkeer.
- Bij het rechtdoor gaan (tweede uitgang): geen richting aangeven bij het oprijden, wel rechts aangeven bij het verlaten.
- Bij het rechtsaf gaan (eerste uitgang): rechts richting aangeven bij het oprijden mag, maar is niet verplicht. Wel rechts richting bij verlaten.
Fietsers op de rotonde: wie heeft voorrang?
De voorrang van fietsers op een rotonde is afhankelijk van de aanwezigheid van haaientanden bij het fietspad. Er zijn 3 situaties.
| Situatie | Wie heeft voorrang? |
|---|---|
| Fietspad met haaientanden bij de rotonde-uitgang | Automobilist die de rotonde verlaat heeft voorrang op de fietser |
| Fietspad zonder haaientanden, dicht bij rijbaan | Fietser heeft als rechtdoorgaande bestuurder voorrang op de afslaande auto |
| Vrijliggend fietspad op grotere afstand van rotonde | Afhankelijk van wegmarkeringen en borden ter plaatse |
De praktische vuistregel: staan er haaientanden bij het fietspad dat de rotonde kruist? Dan moet de fietser stoppen. Staan er geen haaientanden? Dan heeft de fietser in de regel voorrang. Dit is een klassieke CBR-instinkervraag. Onthoud ook dat fietsers kwetsbare verkeersdeelnemers zijn: ook als de fietser formeel geen voorrang heeft, moet je als automobilist altijd alert zijn en een botsing vermijden. Bekijk ook de pagina over verkeersborden en wegmarkeringen voor het totaaloverzicht van verkeerstekens.
Meerstrooksrotonde: welke rijstrook kies je?
Op een meerstrooksrotonde zijn er 2 of meer rijstroken op de rotonde zelf. De keuze van rijstrook hangt af van de richting die je wilt nemen.
- Eerste of tweede uitgang (rechts of rechtdoor): gebruik de buitenste rijstrook.
- Derde uitgang of verder (linksaf of verder): gebruik de binnenste rijstrook en wissel naar buiten voor je de uitgang neemt.
- Richting aangeven bij rijstrookwissel: geef richting aan zodra je van de binnenste naar de buitenste rijstrook wisselt om de rotonde te verlaten.
Op een meerstrooksrotonde moet je bij het oprijden altijd voorrang verlenen aan al het verkeer op de rotonde, inclusief het verkeer op de binnenste rijstrook. De voorrangsplicht beperkt zich niet tot één rijstrook. Dit is een wettelijk vastgelegd punt op basis van de jurisprudentie over artikel 80 RVV 1990.
Belangrijkste punten in het kort
- Haaientanden bij de inrit: oprijdend verkeer verleent voorrang aan verkeer op de rotonde (artikel 80 RVV 1990).
- Geen haaientanden: rechts-voor geldt, verkeer op de rotonde heeft geen automatische voorrang.
- Richtingaanwijzer: bij verlaten altijd rechts aangeven. Bij oprijden naar links aanbevolen maar niet verplicht.
- Fietsers: voorrang afhankelijk van haaientanden bij het fietspad. Met haaientanden: fietser verleent voorrang. Zonder: fietser heeft voorrang.
- Meerstrooksrotonde: buitenste strook voor eerste/tweede uitgang, binnenste strook voor verdere uitgangen.
- Rotondes hebben 50% minder ongelukken dan gelijkwaardige kruispunten.
- Je mag altijd de rotonde rondblijven rijden als je een uitgang mist — keren en achteruit rijden zijn niet van toepassing op rotondes.
Veelgestelde vragen over rotondes
Wie heeft voorrang op een rotonde?
Wanneer moet je richting aangeven op een rotonde?
Hebben fietsers voorrang op een rotonde?
Moet je stoppen bij haaientanden op een rotonde?
Hoe rijd je een rotonde af?
Mag je een rotonde meerdere ronden om blijven rijden?
Hoe weet je welke richting je aangeeft bij het verlaten?
Conclusie: rotondes op het CBR theorie-examen
Wie de haaientandenregel kent (oprijdend verkeer verleent voorrang), weet wanneer de richtingaanwijzer verplicht is (altijd rechts bij verlaten) en de fietserssituatie begrijpt (afhankelijk van haaientanden bij fietspad), beantwoordt de rotonde-vragen op het CBR theorie-examen 2026 foutloos.
Oefen rotonde-situaties met echte CBR-examenvragen via de online theoriecursus van HaalTheorie. Lees ook de uitleg over verkeerslichten voor de rangorde tussen lichten, borden en haaientanden.
Op een rotonde met haaientanden heeft verkeer dat al op de rotonde rijdt voorrang boven oprijdend verkeer (artikel 80 RVV 1990). Bij het verlaten geef je altijd rechts richting aan. Of fietsers voorrang hebben hangt af van haaientanden bij het fietspad. Zonder haaientanden: fietser heeft voorrang. Met haaientanden: fietser verleent voorrang.
