Rijbewijs ingenomen door politie: wat nu? (CBR-procedure 2026)
De politie heeft je rijbewijs ingenomen. Wat gebeurt er nu, hoe krijg je het terug, en wat zijn je rechten? Een verkeersjurist legt de mededelingenprocedure stap-voor-stap uit.
Test gratis je niveauWanneer pakt de politie je rijbewijs in?
De politie is op grond van artikel 130 van de Wegenverkeerswet 1994 verplicht om je rijbewijs in te nemen bij specifieke ernstige overtredingen. Dit gebeurt direct ter plaatse, dus aan de kant van de weg. Vanaf dat moment mag je geen enkel motorvoertuig meer besturen.
Deze overtredingen leiden tot directe invordering:
- Snelheid: meer dan 50 km/u te hard (voor beginnend bestuurders al vanaf 30 km/u te hard). Op een 30-zone betekent dat al bij 60-80 km/u, op een snelweg pas bij 180+ km/u.
- Alcohol: 1,3 promille of meer (570 microgram per liter uitgeademde lucht). Voor beginnend bestuurders ligt deze grens op 0,8 promille (350 µg/l).
- Drugs in het verkeer: bij positieve speekseltest of bloedonderzoek wordt het rijbewijs altijd ingenomen, ongeacht hoeveelheid.
- Weigering ademtest of bloedproef: weigeren wordt juridisch behandeld als de zwaarste alcoholcategorie. Rijbewijs gaat direct mee.
- Doorrijden na ongeluk waarbij iemand gewond raakt of significante schade is ontstaan.
- Gevaarlijk rijgedrag: bumperkleven met snelheid, gevaarlijk inhalen, racen op de openbare weg, opzettelijk gevaar veroorzaken.
Let op: ook extreme snelheidsovertredingen die normaal "alleen" een boete plus rijontzegging zouden opleveren, kunnen leiden tot invordering als er bijkomende verzwarende omstandigheden zijn (kinderen op straat, slecht weer, eerdere overtredingen).
- A. Vanaf 0,2 promille
- B. Vanaf 0,5 promille
- C. Vanaf 0,8 promille ✓
- D. Pas vanaf 1,3 promille
Wat gebeurt er na de inname? Stap-voor-stap
Een rijbewijs-invordering activeert drie parallelle sporen: politie, Openbaar Ministerie en CBR. Elk volgt eigen termijnen en regels.
• Teruggave: je rijbewijs wordt naar huis gestuurd, je mag weer rijden (de strafzaak loopt nog wel).
• Inhouding: het rijbewijs blijft bij het OM tot de zitting, vaak gelijk aan de verwachte rijontzegging.
Beslist de OvJ niet binnen 10 dagen, dan krijg je het rijbewijs strafrechtelijk terug.
• Geen verdere actie nodig
• Verplichte cursus (LEMA of EMA)
• Onderzoek naar rijgeschiktheid
• Direct ongeldigverklaring van het rijbewijs.
Belangrijk om te begrijpen: de strafrechtelijke en bestuursrechtelijke procedures lopen onafhankelijk naast elkaar. Je kunt strafrechtelijk worden vrijgesproken (bijvoorbeeld bij vormfouten) en tóch een CBR-maatregel krijgen, en omgekeerd.
- A. 3 dagen
- B. 10 dagen ✓
- C. 6 weken
- D. 3 maanden
Voorkom dit door de regels te kennen
De meeste invorderingen komen door alcohol, drugs of forse snelheidsovertredingen. Door de theorie écht te kennen, herken je risicosituaties op tijd.
Doe het gratis proefexamenDe CBR-mededelingenprocedure in detail
Het CBR heeft eigen bevoegdheden onafhankelijk van strafrecht. Op basis van het politierapport bepaalt het CBR welke maatregel nodig is om jouw rijgeschiktheid te beoordelen.
Welke CBR-maatregelen zijn er?
| Maatregel | Aanleiding | Kosten 2026 | Duur |
|---|---|---|---|
| LEMA (Lichte Educatieve Maatregel Alcohol) | Alcohol 0,8 - 1,3 promille (ervaren); 0,5 - 0,8 (beginnend) | €510 | 1 dag |
| EMA (Educatieve Maatregel Alcohol) | Alcohol 1,3 - 1,8 promille (ervaren); 0,8 - 1,3 (beginnend) | €850 | 3 dagdelen |
| Onderzoek alcohol | Alcohol vanaf 1,8 promille (1,3 beginnend) of recidive | €1.270 | Halve dag + verslag |
| Onderzoek drugs | Drugsgebruik gemeten in verkeer | €1.270 | Halve dag + verslag |
| Onderzoek rijvaardigheid | Twijfel rijvaardigheid (leeftijd, ongeluk, gevaarlijk rijden) | €460 | Praktijktest |
| EMG (Educatieve Maatregel Gedrag) | Herhaalde gevaarlijke verkeersovertredingen zonder alcohol | €880 | 3 dagdelen |
Bedragen 2026 zijn indicatief. Actuele tarieven via cbr.nl.
Wat als ik niet betaal of meewerk?
Het CBR-besluit is een bestuursrechtelijke verplichting. Niet betalen of niet deelnemen aan een opgelegde maatregel leidt automatisch tot ongeldigverklaring van je rijbewijs. Je moet dan opnieuw theorie-examen én praktijkexamen doen voor je weer mag rijden. Het kost je dan minimaal €600 aan examenkosten plus rijschoolkosten, los van de gemiste tijd zonder rijbewijs.
- A. 1 dag ✓
- B. 3 dagdelen
- C. 1 week
- D. 1 maand
Bezwaar maken tegen het CBR-besluit
Je kunt op twee momenten bezwaar maken: tegen het inhoudingsbesluit van de OvJ (klaagschrift) en tegen het CBR-besluit (bezwaarschrift). De procedures zijn verschillend.
Klaagschrift tegen inhouding OM
Tegen de inhouding van je rijbewijs door de officier van justitie kun je een klaagschrift indienen bij de rechtbank. Dit doe je via een advocaat of zelf. De rechter beoordeelt of het belang van invordering (verkeersveiligheid) opweegt tegen jouw persoonlijke belang (bijvoorbeeld werk). Slagingspercentage is laag (circa 20%), maar bij groot werkbelang is het te overwegen.
Bezwaarschrift tegen CBR-besluit
Tegen elk CBR-besluit kun je binnen 6 weken bezwaar maken. Stappen:
Tip van Nawfal: bij ernstige zaken (dreigende ongeldigverklaring, onderzoek alcohol) loont een verkeersjurist zich vrijwel altijd. De juridische valkuilen zijn talrijk en het CBR-onderzoek wordt door 80% van de mensen niet gehaald zonder voorbereiding.
Bijzondere regels voor beginnend bestuurders
Als beginnend bestuurder gelden strengere regels gedurende je 5-jarige status (7 jaar bij 2toDrive). Concreet:
- Lagere alcoholgrenzen: 0,2 promille is al strafbaar. Boven 0,8 wordt het rijbewijs direct ingenomen (in plaats van 1,3 voor ervaren bestuurders).
- Lagere snelheidsdrempel voor invordering: vanaf 30 km/u te hard (in plaats van 50 km/u voor ervaren bestuurders).
- Twee-strikes-regel: bij twee serieuze overtredingen binnen je 5-jarige status verklaart het CBR je rijbewijs ongeldig. Je moet dan opnieuw beginnen, inclusief theorie-examen.
- Vaker onderzoek dan cursus: bij gelijke overtreding krijgt een beginnend bestuurder sneller een duur onderzoek (€1.270) in plaats van een cursus (€510).
Dit maakt risico's hoog. Wie net is geslaagd voor het CBR theorie-examen en praktijkexamen, moet uiterst voorzichtig zijn. Eén foute keuze kan het hele rijbewijs-traject opnieuw kosten.
- A. 1 overtreding
- B. 2 overtredingen ✓
- C. 3 overtredingen
- D. 5 overtredingen
- A. Geen verschil, het is hetzelfde
- B. Invordering = inname politie; inhouding = beslissing OvJ ✓
- C. Inhouding gebeurt alleen bij alcohol
- D. Invordering is een straf, inhouding niet
5 veelgemaakte fouten na inname van het rijbewijs
Begrippenlijst rijbewijs-procedure
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Invordering | Fysieke inname rijbewijs door politie ter plaatse |
| Inhouding | Beslissing OvJ om rijbewijs langere tijd vast te houden |
| Mededelingenprocedure | CBR-procedure (voorheen vorderingsprocedure) na politiemelding |
| CVOM | Centrale Verwerking Openbaar Ministerie, verwerkt ingenomen rijbewijzen |
| OvJ | Officier van justitie, beslist over inhouding rijbewijs |
| LEMA | Lichte Educatieve Maatregel Alcohol, 1-daagse CBR-cursus (€510) |
| EMA | Educatieve Maatregel Alcohol, 3-daagse CBR-cursus (€850) |
| EMG | Educatieve Maatregel Gedrag, voor gevaarlijk rijgedrag (€880) |
| OvR | Onderzoek rijgeschiktheid, medisch onderzoek (€1.270) |
| OnvR | Onderzoek rijvaardigheid, praktijktest (€460) |
| Ongeldigverklaring | CBR verklaart rijbewijs ongeldig; opnieuw examen verplicht |
| Klaagschrift | Bezwaar tegen OM-inhouding bij rechtbank |
| Bezwaarschrift | Formeel bezwaar tegen CBR-besluit binnen 6 weken |
| Rijontzegging | Strafrechtelijke ontzegging rijbevoegdheid door rechter |
Veelgestelde vragen over rijbewijs-invordering
Wanneer pakt de politie je rijbewijs in?
Bij meer dan 50 km/u te hard rijden (30 km/u voor beginnend bestuurders), alcohol boven 1,3 promille (0,8 voor beginnend), drugsgebruik, weigering ademtest, doorrijden na ongeluk of ander gevaarlijk rijgedrag.
Hoe lang duurt het tot ik mijn rijbewijs terug krijg?
De officier van justitie beslist binnen 10 dagen of je rijbewijs wordt teruggegeven of voor langere tijd ingehouden tot de strafzaak. Het CBR beslist binnen 6 weken over eventuele cursus of onderzoek.
Wat is het verschil tussen invordering en inhouding?
Invordering is de fysieke inname door politie ter plaatse. Inhouding is de beslissing van de officier van justitie om het rijbewijs voor langere tijd vast te houden, vaak tot de strafzaak. Beide gebeuren los van de CBR-procedure.
Wat is de CBR-mededelingenprocedure?
De procedure waarin het CBR beoordeelt of je nog rijgeschikt bent na een politiemelding. Heette voorheen vorderingsprocedure. Hieruit kan een verplichte cursus (LEMA, EMA, EMG), onderzoek of ongeldigverklaring van het rijbewijs volgen.
Wat is een LEMA-cursus?
De Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer. Een verplichte CBR-cursus van 1 dag bij rijden onder lichte invloed (0,8 tot 1,3 promille voor ervaren bestuurders). Kosten: €510 in 2026.
Wat is een EMA-cursus?
De Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer. Een verplichte CBR-cursus van 3 dagdelen bij ernstig alcoholgebruik (1,3 tot 1,8 promille voor ervaren bestuurders). Kosten: €850 in 2026.
Wat als ik de CBR-cursus niet wil of kan betalen?
Als je de cursus niet (op tijd) betaalt of niet volgt, verklaart het CBR je rijbewijs ongeldig. Je moet dan opnieuw rijexamen doen voor je weer mag rijden. Termijnregeling is mogelijk via CBR.
Loopt de CBR-procedure parallel aan de strafzaak?
Ja, de strafrechtelijke procedure (OM, rechter) en de bestuursrechtelijke procedure (CBR) lopen onafhankelijk naast elkaar. Je kunt strafrechtelijk worden vrijgesproken en tóch een CBR-maatregel krijgen, en omgekeerd.
Kan ik bezwaar maken tegen het CBR-besluit?
Ja, binnen 6 weken na het CBR-besluit kun je bezwaar indienen via mijn.cbr.nl of per post. Wijst CBR het bezwaar af, dan kun je in beroep bij de bestuursrechter en daarna eventueel in hoger beroep bij de Raad van State.
Wat zijn de gevolgen voor beginnend bestuurders?
Voor beginnend bestuurders gelden strengere drempels: vanaf 30 km/u te hard (i.p.v. 50) en vanaf 0,8 promille (i.p.v. 1,3). Bij twee serieuze overtredingen binnen de 5-jarige status (7 jaar bij 2toDrive) verklaart het CBR het rijbewijs ongeldig.
Wordt mijn rijbewijs altijd ingenomen na alcoholgebruik?
Niet altijd. Onder 1,3 promille (0,8 voor beginnend) volgt meestal een boete plus eventuele rijontzegging via OM, geen directe invordering. Boven die grens is invordering wettelijk verplicht.
Mag ik in het buitenland rijden met een ingenomen rijbewijs?
Nee. Een Nederlandse invordering geldt in heel de EU. Bovendien is doorrijden na invordering strafbaar (artikel 9 lid 7 Wegenverkeerswet) met max 2 jaar gevangenisstraf.
Wat doe ik als ik mijn rijbewijs nodig heb voor mijn werk?
Schakel direct een verkeersjurist in. Bij groot werkbelang (chauffeur, buitendienst, mantelzorg) kan een klaagschrift soms versnelde teruggave bewerkstelligen. Slagingskans is circa 20%, maar bij goed onderbouwd belang hoger.
Wat kost het alcoholslotprogramma?
Het alcoholslotprogramma (ASP) is sinds 2014 niet meer verplicht in Nederland na uitspraak Hoge Raad. CBR legt het niet meer op. Bij ernstige alcoholproblematiek volgt onderzoek rijgeschiktheid in plaats.
Wanneer wordt mijn rijbewijs definitief ongeldig verklaard?
Bij niet (op tijd) voldoen aan CBR-maatregel (cursus, onderzoek, betaling) of bij twee serieuze overtredingen als beginnend bestuurder. Je moet dan opnieuw theorie- en praktijkexamen doen om weer te mogen rijden.
Test gratis of leer direct examenklaar
96% van onze leerlingen slaagt in 1 keer. Voorkom invordering door de regels écht te begrijpen.
Lees ook
- Wegenverkeerswet 1994 · juridische basis invordering (art. 130, 164)
- CBR.nl · officiële uitleg mededelingenprocedure
- Openbaar Ministerie · CVOM en strafrechtelijke procedure
- Rijksoverheid · algemene rijbewijsregels
- Reglement rijbewijzen · regeling rijbewijsplicht
Laatst gecontroleerd: mei 2026 · Volgende review: januari 2027 bij wijziging CBR-tarieven
