Wanneer mag je theorie-examen doen? Leeftijd en stappenplan voor rijbewijs B (2026)

Je mag theorie-examen doen voor de auto (rijbewijs B) vanaf je 16e verjaardag. Dit staat vast in de regelgeving van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR), die per april 2026 van kracht is. Slaag je voor het theorie-examen, dan blijft je theoriecertificaat 1,5 jaar geldig. Rijlessen nemen mag vanaf 16,5 jaar, het praktijkexamen afleggen vanaf 17 jaar. Rijd je op je 17e, dan doe je dat tot je 18e altijd met een coach naast je via het 2toDrive-systeem.

Minimumleeftijden per rijbewijs-categorie in 2026

De CBR-leeftijdsregels zijn per categorie rijbewijs anders. Hieronder staan de minimumleeftijden voor het theorie-examen per categorie, zoals die gelden per april 2026.

De meest gekozen route voor jongeren is de 2toDrive-route: theorie-examen op je 16e, rijles vanaf 16,5 jaar, praktijkexamen op je 17e, en dan rijden met een coach tot je 18e. Zo heb je al vroeg je rijbewijs en word je een ervaren bestuurder voordat je solo de weg op gaat. Lees ook de uitleg over hoeveel tijd autotheorie leren kost om te plannen wanneer je moet beginnen.

Het complete stappenplan voor rijbewijs B in 2026

• Stap 1: Oefenen voor het theorie-examen (voor je 16e) Je mag al vóór je 16e beginnen met oefenen voor het theorie-examen. Er is geen minimumleeftijd om te leren. Gebruik de online theoriecursus van HaalTheorie om alvast te starten. Hoe eerder je begint, hoe makkelijker het examen op je 16e wordt.
• Stap 2: Theorie-examen aanvragen (vanaf 20 weken voor je 16e) Je kunt het theorie-examen al 20 weken (5 maanden) voor je 16e verjaardag aanvragen via cbr.nl. Je hebt een DigiD nodig. Kies een examenlocatie bij jou in de buurt en een tijdstip, betaal het examengeld en bevestig de afspraak.
• Stap 3: Theorie-examen afleggen (vanaf je 16e) Op de dag van het examen neem je een geldig identiteitsbewijs mee: paspoort, ID-kaart of rijbewijs. Het theorie-examen bestaat uit 50 vragen en je hebt 30 minuten de tijd. Slaag je, dan ontvang je een theoriecertificaat dat 1,5 jaar geldig is.
• Stap 4: Rijlessen nemen (vanaf 16,5 jaar via 2toDrive) Vanaf 16,5 jaar mag je rijlessen nemen bij een erkende rijschool. Je rijschool helpt je bij de aanvraag van de begeleiderspas voor 2toDrive. Heb je al een theoriecertificaat? Dan ken je al de verkeersregels en leer je sneller rijden.
• Stap 5: Tussentijdse toets (optioneel, vanaf 16,5 jaar) Een tussentijdse toets (TTT) is een tussenexamen bij het CBR dat controleert of je klaar bent voor het praktijkexamen. Per april 2026 is de tussentijdse toets weer beschikbaar op alle CBR-locaties in Nederland. De TTT is niet verplicht maar kan je rijproces versnellen.
• Stap 6: Praktijkexamen afleggen (vanaf 17 jaar) Vanaf 17 jaar mag je het praktijkexamen bij het CBR afleggen. Je rijschool reserveert het examen voor je, maar je hebt een geldig theoriecertificaat nodig om het examen te mogen doen. Slaag je, dan vraag je je rijbewijs aan bij je gemeente.
• Stap 7: Rijden met coach (tot je 18e) Ben je op je 17e geslaagd? Dan mag je autorijden, maar altijd met een coach naast je. De coach moet op een begeleiderspas staan die je aanvraagt bij de RDW. Zonder coach in de auto is zelfstandig rijden verboden tot je 18e verjaardag.

Hoe lang is je theoriecertificaat geldig?

Een theoriecertificaat is 1,5 jaar (18 maanden) geldig na de datum waarop je geslaagd bent. Binnen die periode moet je slagen voor het praktijkexamen. Ben je na 1,5 jaar nog niet geslaagd voor het praktijkexamen? Dan vervalt je theoriecertificaat en moet je opnieuw theorie-examen doen.

Dit is een veelgemaakte strategische fout: theorie-examen doen op je 16e, maar lang wachten met rijlessen nemen. Sla je het praktijkexamen te lang over, dan moet je het theorie-examen opnieuw doen. Lees de volledige uitleg over hoe lang je theoriebewijs geldig is voor alle details.

Wat is 2toDrive precies?

2toDrive is het systeem voor begeleid rijden waarmee je op je 17e al je rijbewijs kunt halen. Je rijdt dan tot je 18e altijd met een coach naast je in de auto. De coach moet minimaal 3 jaar in het bezit zijn van een geldig rijbewijs en staat op een begeleiderspas die je aanvraagt bij de RDW.

Voordelen van 2toDrive: je bouwt al vroeg rijervaring op, de kans op ongelukken na je 18e is aantoonbaar lager, en je spaart tijd omdat je praktijklessen korter kunnen zijn als je al veel kilometers hebt gemaakt met je coach. Onderzoek toont aan dat 2toDrive-rijders bij hun praktijkexamen sneller slagen dan reguliere kandidaten.

Hoe vraag je het theorie-examen aan?

Je vraagt het theorie-examen zelf aan via cbr.nl. Je hebt een DigiD nodig. Ga naar de CBR-website, kies je rijbewijscategorie, selecteer een examenlocatie bij jou in de buurt en kies een datum en tijdstip. Betaal het examengeld en bevestig de reservering.

• Wat je meeneemt op de dag van het examen: een geldig identiteitsbewijs (paspoort, ID-kaart of — als je al rijbewijs hebt — rijbewijs).
• Tijdstip: je mag al 20 weken voor je 16e verjaardag het examen aanvragen en inplannen.
• Kosten: het CBR theorie-examen kost circa €37 in 2026. Controleer de actuele prijs op cbr.nl bij het aanvragen.

Mag je al oefenen voor je 16e bent?

Ja, absoluut. Er is geen minimumleeftijd om te studeren of te oefenen voor het theorie-examen. De meeste leerlingen die in één keer slagen bij HaalTheorie beginnen al op hun 15e of eerder. Wie vroeg begint, bouwt een stevige kennisbasis op zodat het examen op zijn 16e een formaliteit wordt.

De online theoriecursus van HaalTheorie is beschikbaar voor iedereen, ongeacht leeftijd. Met uitlegvideo's per vraag en CBR-proof oefenexamens oefen je in precies dezelfde opzet als het echte examen. Lees ook de uitleg over hoe je het snelst leert voor een effectieve studiemethode.

Veelgestelde vragen over de leeftijd voor het theorie-examen

Conclusie: zo start je zo vroeg mogelijk

De snelste route naar je rijbewijs begint al vóór je 16e verjaardag. Wie op zijn 15e begint met oefenen via HaalTheorie, loopt het examen op zijn 16e soepel in. Het theorie-examen aanvragen kan al 5 maanden eerder. En wie via 2toDrive rijlessen neemt op 16,5 jaar en een coach heeft die mee wil rijden, kan zijn rijbewijs al op zijn 17e hebben.

Begin vandaag met oefenen, zodat je op de vroegst mogelijke datum al klaar bent voor het examen. Bekijk ook hoeveel tijd je nodig hebt via de uitleg over hoeveel tijd autotheorie leren kost.