Alcohol, drugs en medicijnen achter het stuur: alle regels (2026)
In Nederland geldt voor ervaren bestuurders een maximum van 0,5 promille alcohol in het bloed (ongeveer 2 glazen). Voor beginnende bestuurders (korter dan 5 jaar rijbewijs) is de limiet veel strenger: 0,2 promille (minder dan 1 glas). Voor drugs geldt zero tolerance: elke aantoonbare hoeveelheid hard- of softdrugs is strafbaar. Medicijnen die de rijvaardigheid beïnvloeden mag je alleen gebruiken bij rij-categorie I (geen invloed); bij categorie II of III is rijden niet toegestaan. Overtreding leidt tot boetes vanaf €410, rijontzegging, en CBR-cursussen (LEMA €546, EMA €870).
Samenvatting
Alcohol-limieten: 0,5 promille (ervaren) en 0,2 promille (beginner). Drugs: zero tolerance. Medicijnen: alleen bij rij-categorie I rijden. Bij overtreding krijg je een boete (vanaf €410), mogelijk rijontzegging en een verplichte CBR-cursus. Bij hoge promillages onderzoekt het CBR of je rijbewijs ongeldig wordt verklaard. Beginners zijn 5 jaar lang strafbaar bij 0,2 promille (7 jaar als je AM op 16/17 hebt gehaald). Bij twijfel: drink helemaal niet als je nog moet rijden.
Alcohol: de wettelijke limieten in Nederland
De promillagegrens hangt af van of je een ervaren of beginnende bestuurder bent. Dit staat vastgelegd in artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994.
Categorie bestuurder
Maximum promillage
Ervaren bestuurders (5+ jaar rijbewijs)
0,5 promille (220 µg/l ademlucht) - ongeveer 2 glazen
Beginnende bestuurders (< 5 jaar rijbewijs)
0,2 promille (88 µg/l ademlucht) - minder dan 1 glas
AM-rijbewijs op 16/17 jaar gehaald
0,2 promille - geldt 7 jaar lang als beginner
Brom- en snorfietsers onder 24 jaar
0,2 promille (geldt voor scooter/brommer/snorfiets)
Fietsers (ook elektrisch)
0,5 promille
⚠️
Examenpunt: wanneer ben je 'beginnend bestuurder'?
Je bent 5 jaar beginnend bestuurder als je je rijbewijs B vanaf je 18e haalt. Heb je via 2toDrive je rijbewijs op je 17e gehaald, dan blijft de termijn 5 jaar. Maar: heb je je AM-rijbewijs (brommer) op je 16e of 17e gehaald, dan ben je 7 jaar beginnend bestuurder. In beide gevallen geldt de 0,2 promille limiet.
Hoeveel glazen tot je over de limiet bent?
Hoe snel je over de limiet zit hangt af van je geslacht, gewicht, of je hebt gegeten en hoe snel je drinkt. Onderstaande tabel geeft een ruwe indicatie:
Aantal glazen alcohol
Geschat promillage
Half glas
~0,1 promille (vaak nog onder 0,2)
1 glas
~0,2-0,3 promille (vrouwen al boven 0,2 limiet)
2 glazen
~0,4-0,6 promille (vaak boven 0,5 limiet)
3 glazen
~0,6-0,9 promille (zeker over de limiet)
4+ glazen
~0,8-1,2+ promille (rijontzegging dreigt)
💡
De alcoholcalculator is geen alibi
Een online alcoholcalculator geeft slechts een schatting. De daadwerkelijke afbraaksnelheid verschilt per persoon en per dag. Bij twijfel: stap niet in. Het kost je in het ergste geval een rijbewijs en een fiks bedrag aan boetes en cursussen.
Boetes voor rijden onder invloed van alcohol
De hoogte van de boete hangt af van het promillage en of je een beginner of ervaren bestuurder bent. Hieronder de indicatieve boetes voor 2026:
Promillage
Gevolg
0,2 - 0,5 promille (beginner)
Boete vanaf €410, geen rijontzegging maar wel CBR-melding
0,5 - 0,8 promille
Boete €350 - €425, beginners verplicht naar LEMA-cursus
0,8 - 1,0 promille
Boete €475 - €600, ervaren naar LEMA, beginners naar EMA
1,0 - 1,3 promille
Boete €650+, ervaren naar EMA, beginners: rijontzegging mogelijk
1,3 - 1,8 promille
Strafvervolging, rijontzegging, hoge boete (€800+)
Vanaf 1,8 promille
CBR-onderzoek (~€1.000), rijbewijs vaak ongeldig verklaard
De CBR-maatregelen: LEMA, EMA en onderzoek
Naast strafrechtelijke boetes legt het CBR bestuursrechtelijke maatregelen op. Deze cursussen betaal je zelf:
1
LEMA - Lichte Educatieve Maatregel Alcohol
Twee dagdelen, kosten €546. Bewustwordingscursus over alcohol en verkeer. Niet halen = rijbewijs ongeldig. Voor ervaren bestuurders bij 0,8-1,0 promille, voor beginners bij 0,5-0,8 promille.
2
EMA - Educatieve Maatregel Alcohol
Een hele dag plus twee dagdelen, kosten €870. Intensievere variant. Voor ervaren bestuurders bij 1,0-1,8 promille, voor beginners bij 0,8-1,3 promille.
3
Onderzoek alcoholmisbruik
Medisch-psychiatrisch onderzoek. Kosten ongeveer €1.000. Bij promillage van 1,8 of hoger, of na 3 keer aangehouden zijn met 0,8+ in 5 jaar. Doel: vaststellen of er sprake is van alcoholafhankelijkheid.
4
EMG - Educatieve Maatregel Gedrag
Bij gevaarlijk rijgedrag, vaak in combinatie met alcohol. Niet halen betekent ook hier rijbewijsverlies.
🏆 Slagingsgarantie
In 1 keer slagen, gegarandeerd
96% van de HaalTheorie-leerlingen slaagt in 1 keer. Slaag je toch niet? Dan oefen je gratis opnieuw, geen verspild examengeld.
Bekijk de slagingsgarantie ›
Drugs in het verkeer: zero tolerance
Voor drugs geldt in Nederland een veel strenger beleid dan voor alcohol. Elke aantoonbare hoeveelheid hard- of softdrugs is strafbaar. Dit zijn de regels:
- Cannabis (THC): grenswaarde 3 µg/l in bloed
- Cocaïne: grenswaarde 50 µg/l
- MDMA (XTC): grenswaarde 50 µg/l
- Amfetamine, methamfetamine: grenswaarde 50 µg/l
- Heroïne, morfine: grenswaarde 20 µg/l
- GHB: grenswaarde 10 mg/l
- Combinatie drugs en alcohol: bij elke hoeveelheid drugs telt 0,2 promille als overschrijding (in plaats van 0,5)
📚
Hoe controleert de politie op drugs?
Bij een vermoeden gebruikt de politie een speekseltest. Geeft die een positief signaal? Dan volgt op het politiebureau een bloedtest die door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) wordt geanalyseerd. De politie kan ook drugsgebruik herkennen aan oogbewegingen, spraak, gedrag of geur. Meewerken aan de test is verplicht.
Cannabis: hoe lang in je bloed?
Een veelgestelde vraag: hoe lang blijft cannabis aantoonbaar? Dit verschilt per persoon en gebruiksintensiteit:
- Eenmalig gebruik: aantoonbaar in bloed gedurende 1-3 dagen
- Regelmatig gebruik: aantoonbaar tot 7 dagen na laatste gebruik
- Dagelijks/zwaar gebruik: tot 30 dagen aantoonbaar in bloed
- In urine: kan tot 6 weken aantoonbaar zijn (urinetest wordt niet gebruikt voor verkeerscontrole)
Boetes voor drugs achter het stuur
- Eerste overtreding enkelvoudig drugsgebruik: boete €850 + rijontzegging 6 maanden
- Combinatie drugs + alcohol: boete €1.000+ + rijontzegging vanaf 9 maanden
- Recidive (herhaling): rijbewijs vaak direct ongeldig verklaard, hoger boetebedrag
- Combinatie meerdere drugs: automatische CBR-onderzoek naar afhankelijkheid
Medicijnen achter het stuur: rij-categorieën
Veel medicijnen kunnen je rijvaardigheid beïnvloeden. Op de bijsluiter en op een sticker op de verpakking staat een rij-categorie. Dit is het Europese ICADTS-systeem dat ook door de Nederlandse apothekers wordt gebruikt:
Categorie
Betekenis en regel
Categorie I (groen)
Geen of verwaarloosbare invloed op rijvaardigheid. Veilig om te rijden.
Categorie II (geel)
Lichte tot matige invloed. Niet rijden bij start of dosisverhoging. Daarna alleen als je geen klachten hebt.
Categorie III (rood)
Ernstige invloed. Rijden is niet toegestaan zolang je deze medicijnen gebruikt.
Veelgebruikte medicijnen per categorie
I
Categorie I (geen invloed)
Paracetamol, ibuprofen, naproxen, metformine (diabetes), de meeste bloeddrukverlagers, statines (cholesterol), maagzuurremmers.
II
Categorie II (lichte tot matige invloed)
Sommige antidepressiva (SSRIs zoals citalopram), bepaalde antihistaminica, lichte spierverslappers, methylfenidaat (Ritalin/Concerta) bij start van behandeling.
III
Categorie III (ernstige invloed - niet rijden)
Sterke opioïden (tramadol, oxycodon, morfine, fentanyl), benzodiazepinen (oxazepam, diazepam, temazepam), sterkwerkende slaapmiddelen (zopiclon, zolpidem), sommige antipsychotica.
💊
Vraag het altijd aan je apotheker
Bij twijfel over een medicijn: vraag je apotheker of het invloed heeft op de rijvaardigheid. Sommige combinaties van medicijnen verhogen de rij-categorie. Ook alcohol drinken bij medicijngebruik kan de invloed dramatisch versterken, ook bij categorie I.
Kun je gestraft worden voor medicijngebruik in het verkeer?
Ja. Rijden onder invloed van medicijnen die de rijvaardigheid beïnvloeden valt onder hetzelfde artikel 8 van de Wegenverkeerswet. De politie kan een speekseltest doen die ook bepaalde medicijnen detecteert. Bij categorie III medicijnen ben je strafbaar als bestuurder, ook met een geldig recept.
- Verantwoordelijkheid bij de bestuurder: jij bent verantwoordelijk om te weten of je medicijn rijgeschikt is
- Recept is geen vrijbrief: ook met doktersrecept ben je strafbaar bij categorie III
- Combinatie alcohol + medicijnen: wordt strafrechtelijk behandeld als drugs in het verkeer
- Melden bij CBR: bij langdurig gebruik van categorie II/III medicijnen vermeld je dit op de gezondheidsverklaring
Wat als je staande wordt gehouden?
1
Ademtest: meewerken is verplicht
De politie mag jou laten blazen, ook zonder concrete verdenking. Weigeren is een misdrijf en wordt zwaarder bestraft dan rijden onder invloed.
2
Speekseltest bij verdenking drugs
Bij vermoeden van drugsgebruik volgt een speekseltest. Ook hieraan moet je meewerken.
3
Bloedonderzoek op het politiebureau
Bij positieve test ga je mee naar het bureau voor een nauwkeuriger bloedonderzoek door een arts of verpleegkundige.
4
Rijbewijs invordering
Bij vanaf 0,8 promille (beginner) of 1,3 promille (ervaren) wordt je rijbewijs ter plekke ingevorderd. De officier van justitie beslist binnen 10 dagen of je hem terugkrijgt.
5
CBR-melding
Naast de strafrechtelijke procedure meldt de politie jou bij het CBR voor de bestuursrechtelijke maatregel (LEMA, EMA of onderzoek).
Hoe kun je problemen voorkomen?
- Drink helemaal niet: de enige 100% veilige optie. Wijs een BOB aan in de groep.
- Wacht ruim: ruwweg 1 glas alcohol per uur wordt afgebroken, maar dit verschilt per persoon. Bij 4 glazen op een avond ben je pas de volgende ochtend echt nuchter.
- Check je medicijnen: kijk op de bijsluiter naar de rij-categorie of vraag je apotheker
- Bij drugs: niet rijden, ook niet de volgende dag. Cannabis is dagen later nog aantoonbaar.
- Combinaties vermijden: alcohol met medicijnen of drugs is altijd gevaarlijker dan elk apart
Kort antwoord
In Nederland geldt 0,5 promille alcohol voor ervaren bestuurders en 0,2 promille voor beginnende bestuurders (5 jaar na rijbewijs B, 7 jaar na AM op 16/17). Voor drugs geldt zero tolerance: elke aantoonbare hoeveelheid is strafbaar. Medicijnen rij je alleen bij categorie I (groen). Bij overtreding krijg je een boete vanaf €410, mogelijk een rijontzegging, en een verplichte CBR-cursus (LEMA €546 of EMA €870). Vanaf 1,8 promille volgt een onderzoek naar alcoholmisbruik.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mag ik drinken voordat ik over de 0,5 promille zit?
Ruwweg 2 glazen alcohol voor mannen en 1,5 glazen voor vrouwen, gebaseerd op een gemiddeld lichaamsgewicht. Dit verschilt per persoon en hangt af van je gewicht, of je hebt gegeten en hoe snel je drinkt. De enige 100% veilige optie is helemaal niet drinken als je nog moet rijden.
Wat is het verschil tussen LEMA en EMA?
LEMA (Lichte Educatieve Maatregel Alcohol) duurt twee dagdelen en kost €546. EMA (Educatieve Maatregel Alcohol) is intensiever: een hele dag plus twee dagdelen, kosten €870. LEMA krijg je bij lichtere overtredingen (0,8-1,0 promille ervaren, 0,5-0,8 beginner), EMA bij zwaardere (1,0-1,8 ervaren, 0,8-1,3 beginner).
Wanneer ben ik geen beginnend bestuurder meer?
5 jaar na de uitgifte van je rijbewijs B (of een hogere categorie). Heb je je AM-rijbewijs (brommer) op je 16e of 17e gehaald? Dan ben je 7 jaar lang beginnend bestuurder. In beide gevallen geldt de 0,2 promille limiet gedurende deze periode.
Geldt 0,5 promille ook op de fiets?
Ja. Voor fietsers (inclusief elektrische fiets en speed pedelec) geldt dezelfde 0,5 promille limiet als voor automobilisten. De boete voor dronken fietsen is lager dan voor dronken autorijden, maar bij ernstige overtredingen kun je je rijbewijs verliezen ook al fietste je.
Hoe lang blijft cannabis aantoonbaar in mijn bloed?
Bij eenmalig gebruik 1-3 dagen, bij regelmatig gebruik tot 7 dagen, en bij dagelijks of zwaar gebruik tot 30 dagen na het laatste moment van gebruik. Voor andere drugs is de aantoonbaarheid korter: cocaïne 2-3 dagen, MDMA 1-2 dagen, amfetamine 2-3 dagen.
Mag ik rijden met methylfenidaat (Ritalin/Concerta)?
Methylfenidaat valt onder rij-categorie II. Bij start van de behandeling of bij dosisverhoging mag je niet rijden. Daarna mag je rijden als je geen bijwerkingen ervaart die je rijvaardigheid beïnvloeden. Vraag bij twijfel je apotheker of behandelaar.
Wat als ik weiger te blazen bij een controle?
Weigeren is een misdrijf en wordt zwaarder bestraft dan rijden onder invloed. Je krijgt een hogere boete, een langere rijontzegging en je rijbewijs wordt automatisch ingevorderd. Het is altijd beter om mee te werken aan de test.
Kan ik in het buitenland strafbaar zijn met andere limieten?
Ja. In Hongarije, Tsjechië, Slowakije en Roemenië geldt zero tolerance: 0,0 promille. In Frankrijk, België en Duitsland is 0,5 promille de standaard, maar voor beginners vaak 0,2 of zelfs 0,0. Check altijd de regels van het land waar je heen rijdt.
Hoeveel kost een onderzoek alcoholmisbruik bij het CBR?
Ongeveer €1.000. Dit medisch-psychiatrische onderzoek krijg je opgelegd bij een promillage van 1,8 of hoger, of als je in 5 jaar tijd 3 keer bent aangehouden met een promillage van 0,8 of meer. Het onderzoek bepaalt of er sprake is van alcoholafhankelijkheid.
Kan mijn rijbewijs ongeldig worden verklaard?
Ja. Bij promillages vanaf 1,8 of bij weigering om mee te werken aan de cursus (LEMA, EMA) of het onderzoek. Een ongeldigverklaring betekent dat je opnieuw zowel je theorie- als praktijkexamen moet halen. Je betaalt ook alle CBR-kosten zelf.
Lees ook
Bronnen
- Wegenverkeerswet 1994 artikel 8 - Rijden onder invloed
- Openbaar Ministerie - Alcohol, drugs en medicijnen in het verkeer
- Politie.nl - Rijden onder invloed van alcohol
- Rijksoverheid.nl - Alcoholregels in het verkeer
- CBR - LEMA, EMA en onderzoek alcoholmisbruik
- Trimbos-instituut - Alcoholbeleid in het verkeer
- Alcoholinfo.nl - Alcohollimieten en effecten
N
Nawfal Serraji
Specialist Verkeersrecht · Docent AthenaStudies · Oprichter HaalTheorie
Nawfal is een verkeersrechtspecialist en ervaren docent die complexe verkeersregels omzet naar heldere, begrijpelijke uitleg. Bij HaalTheorie leert hij leerlingen om niet alleen de theorie te kennen, maar ook echt te begrijpen, zodat ze met vertrouwen en zonder stress het CBR theorie-examen ingaan.
Bekijk LinkedIn profiel
