Theorie examen inplannen: zo bespaar je weken wachttijd (2026)

Slim plannen van je CBR theorie-examen kan het verschil maken tussen 3 dagen en 16 weken wachten. Drie factoren bepalen je wachttijd: locatie, periode en dag. In de Randstad (Rijswijk, Amsterdam, Haarlem) loopt de wachttijd op tot 10-16 weken in drukke periodes, terwijl je in Maastricht of Hoogeveen vaak binnen 1 week terecht kunt. De drukste maanden: maart-mei (zomerschoolverlaters bereiden 2toDrive voor) en augustus-oktober (na de zomervakantie). Doordeweekse ochtenden hebben de meeste vrije plekken, avond en zaterdag de minste. Reserveren is mogelijk vanaf 16 jaar en 6 maanden voor categorie B (auto). Wie strategisch boekt, bespaart 4-8 weken op de totale rijbewijsroute.

Samenvatting

De wachttijd voor een theorie-examen verschilt enorm: 3 dagen in Maastricht, 16 weken in Rijswijk. Wie slim plant, bespaart weken. De drie hoofdregels: kies een minder drukke locatie (kleinere stad of buiten Randstad), boek doordeweeks ochtend (di/wo/do tussen 9-12), en mijd piekperiodes (maart-mei en augustus-oktober). Reserveren mag vanaf 16 jaar en 6 maanden voor het auto-examen. Reserveren via mijn.cbr.nl met DigiD. Sneller examen nodig? Check dagelijks de agenda voor annuleringen, schakel CBR-meldingen in, en wees flexibel met locatie.

De grootste tijdwinst: kies de juiste locatie

Wat veel kandidaten niet weten: je hoeft niet examen te doen in je eigen woonplaats. Je kunt elke CBR-locatie in Nederland kiezen. Dit kan je weken tijd schelen.

De wachttijden verschillen sterk per regio. De Randstad heeft structureel de langste wachttijden, het zuiden en noordoosten van het land de kortste. In drukke periodes zijn de verschillen extreem.

Regio / Locatie
Gemiddelde wachttijd (2026)
Randstad (Rijswijk, Amsterdam, Haarlem)
8-16 weken in drukke periodes
Utrecht, Barendrecht
6-13 weken
Middelgrote steden (Eindhoven, Groningen, Arnhem)
3-6 weken
Kleinere locaties (Goes, Venlo, Hoogeveen)
1-3 weken
Maastricht en zuid-Limburg
Soms binnen 3-5 dagen
💡
Reizen voor een examen kan zich loont
Stel: Amsterdam heeft 14 weken wachttijd, maar Lelystad of Hoofddorp 4 weken. Dat is 10 weken tijdwinst voor een uurtje extra reizen. Voor de meeste mensen is dat een vanzelfsprekende keuze. Het maakt voor het examen zelf niets uit: dezelfde vragen, dezelfde regels, dezelfde slaaggrens.

Slimme locatie-alternatieven per regio

  • In plaats van Amsterdam: Hoofddorp, Zaandam, Lelystad of Schiphol-Rijk - vaak 5-8 weken eerder beschikbaar
  • In plaats van Den Haag: Rijswijk (zelfde gebouw als Den Haag eigenlijk), Leiden of Zoetermeer
  • In plaats van Rotterdam (Coolsingel): Barendrecht, Schelluinen of Dordrecht
  • In plaats van Utrecht: Leusden of Mississippidreef-locatie zelf (twee Utrecht-locaties)
  • In plaats van Eindhoven: Venlo of Heerlen
  • In plaats van Groningen: Hoogeveen of Leeuwarden

Vermijd de piekperiodes

De wachttijd hangt sterk af van het moment in het jaar. Twee extreem drukke periodes drijven de wachttijden op:

1
Maart - mei: 16-jarige rush voor 2toDrive
Veel jongeren willen op hun 17e verjaardag direct met 2toDrive starten. Ze halen daarom in het voorjaar hun theorie. Wachttijden in deze periode zijn 50-100% langer dan gemiddeld.
2
Augustus - oktober: na de zomervakantie
Mensen die in de zomer rijbewijs-plannen maakten, willen in het najaar starten. Ook scholieren die hun rijbewijs willen halen voor school of stage. Drukte loopt op tot Kerstmis.
3
November - februari: rustigste periode
In de winter is iedereen druk met andere dingen. Wachttijden vallen terug naar 1-3 weken, ook in de Randstad. Tip: plan je theorie in deze periode als je flexibel bent.
4
Juni en juli: wisselend
Examenstudenten en mensen die in de zomer willen rijden. Niet zo druk als maart-mei, maar ook niet rustig. Goed alternatief als je niet kunt wachten.

De juiste dag en tijd kiezen

Binnen een week zit ook variatie. De agenda van het CBR is voorspelbaar:

  • Doordeweekse ochtend (di/wo/do, 9-12): meest beschikbare slots, soms hetzelfde week mogelijk
  • Doordeweekse middag (ma-vr, 13-17): redelijk beschikbaar, vooral in herfst/winter
  • Avondexamen (na 17:00): populair voor werkenden/scholieren, +6,25 euro toeslag
  • Zaterdagochtend: zeer populair, vooral schaars in Randstad, +6,25 euro toeslag
  • Maandagochtend voor 9 uur: meestal druk, eerste slots vaak weg
Avond en zaterdag: betalen voor flexibiliteit
Voor avond- en zaterdagexamens betaal je 6,25 euro toeslag bovenop het standaardtarief van 50,50 euro. Voor wie werkt of studeert kan dit het waard zijn. Reserveer ze wel ruim van tevoren: ze zijn snel weg.

Wanneer mag je reserveren?

Het is een veel gemaakte fout: kandidaten denken dat ze pas op hun verjaardag mogen reserveren. Dat klopt niet.

Examen-categorie
Vroegste reserveringsmoment
Theorie auto (B)
Vanaf 16 jaar en 6 maanden (20 weken voor 17e verjaardag)
Theorie motor (A)
Vanaf 17 jaar (voor categorie A1) of 19 jaar (voor A2)
Theorie bromfiets (AM)
Vanaf 15 jaar en 6 maanden
Praktijkexamen B
Vanaf 17 jaar (met 2toDrive) of 18 jaar (zonder)
📅
Slim plannen rond je verjaardag
Wil je op je 17e verjaardag direct beginnen met 2toDrive? Reserveer je theorie-examen rond je 16,5e jaar. Vooraf bestuderen plus 2-4 weken wachttijd betekent dat je rond je 16e jaar en 9 maanden klaar bent voor je theorie. Daarna 5-8 weken wachttijd voor het praktijkexamen, dus reserveer dat zodra je theorie binnen is.
🏆 Slagingsgarantie
In 1 keer slagen, gegarandeerd
96% van de HaalTheorie-leerlingen slaagt in 1 keer. Slaag je toch niet? Dan oefen je gratis opnieuw, geen verspild examengeld.
Bekijk de slagingsgarantie ›

Slim reserveren: 5 hacks voor sneller een plek

1
Check de agenda dagelijks
Mijn CBR werkt continu bij. Mensen verzetten regelmatig hun examen, waardoor er plekken vrijkomen. Een dagelijkse check van 1 minuut kan je een plek besparen die 5 weken eerder is.
2
Check meerdere locaties tegelijk
Vergelijk 3-5 locaties in jouw regio. Reserveer bij de locatie met de eerste beschikbare datum. Reizen kost minder dan 4 weken extra wachten.
3
Reserveer eerst, leer daarna
Wacht niet tot je perfect bent voorbereid. Boek alvast een examen 4-6 weken in de toekomst. Die deadline werkt motiverend om elke dag te oefenen.
4
Verzet als je niet klaar bent
Je kunt een examen tot 7 dagen voor de datum gratis verzetten (max 3 keer). Beter een week verzetten dan zakken voor 50,50 euro.
5
Last-minute plekken pakken
Binnen 24-48 uur voor een examen komen regelmatig plekken vrij door no-shows. Wie flexibel is en in de buurt woont kan zo soms binnen een paar dagen examen doen.

Inplannen via Mijn CBR: stappen

De technische stappen zijn simpel - lees de complete handleiding in onze gids over theorie-examen aanvragen. Korte versie:

  1. Ga naar mijn.cbr.nl en log in met DigiD
  2. Klik op "Examen reserveren of wijzigen"
  3. Kies "Theorie-examen auto" (categorie B)
  4. Kies taal: Nederlands (50,50 euro) of Engels (57,00 euro)
  5. Selecteer locatie - vergelijk meerdere
  6. Kies datum en tijdstip
  7. Betaal via iDEAL
  8. Bevestiging per e-mail met reserveringsnummer

Examen verzetten: spelregels

Heb je al een examen gepland maar wil je het verzetten? Het kan, met regels:

  • Tot 7 dagen voor het examen: verzetten naar later moment, gratis, maximaal 3 keer
  • Binnen 7 dagen: alleen vervroegen mogelijk, mits er een eerder slot is
  • Annuleren en geld terug: niet mogelijk, behalve bij ziekte met doktersattest
  • Niet komen opdagen: geld kwijt, je moet opnieuw reserveren en betalen
  • Reservering via papieren formulier: niet zelf verzetten, alleen via CBR Klantenservice

Wachttijd na zakken

Goed nieuws: na zakken is er geen verplichte wachttijd bij het CBR voor theorie-examens. Je mag direct opnieuw reserveren zodra je uitslag verwerkt is (meestal binnen een paar uur na je examen).

Maar: dezelfde wachttijden gelden weer. In drukke periodes betekent zakken in maart dat je herexamen pas in juli is. Dit is exact waarom voorbereiding loont: zak je in 1 keer en verlies je weken op de wachttijd, plus 50,50 euro.

💰
De rekensom: voorbereiding bespaart altijd
Zak je 2 keer in een drukke periode, dan verlies je 10-16 weken extra wachttijd plus 101 euro examengeld. Voor minder dan 50 euro koop je een goede online theoriecursus die je slaagkans tot 96% verhoogt. Wiskundig is voorbereiding altijd de slimste investering.

Veelgestelde vragen

Wat is de gemiddelde wachttijd voor een theorie-examen in 2026?
Landelijk gemiddelde 2-4 weken, maar dit varieert sterk per locatie. In drukke periodes (maart-mei en augustus-oktober) loopt het op tot 10-16 weken in de Randstad. In rustige periodes kun je in kleinere steden vaak binnen een week terecht.
Welke CBR-locatie heeft de kortste wachttijd?
Maastricht, Hoogeveen, Goes en Venlo hebben structureel de kortste wachttijden, vaak 1-3 weken. Voor Randstad-bewoners zijn Lelystad, Hoofddorp, Schiphol-Rijk en Zaandam goede alternatieven om Amsterdam te vermijden.
Wanneer kan ik theorie-examen reserveren voor categorie B?
Vanaf 16 jaar en 6 maanden mag je een examen reserveren voor het auto theorie-examen (categorie B). Dat is precies 6 maanden voor je 17e verjaardag, oftewel 20 weken eerder. Slimme planning: reserveer rond je 16,5e als je op je 17e wilt starten met 2toDrive.
Wat is de rustigste tijd om examen te plannen?
November tot en met februari is structureel de rustigste periode. Doordeweekse ochtenden (dinsdag, woensdag, donderdag tussen 9 en 12) hebben de meeste vrije slots. Maandagochtend en avond/zaterdag zijn drukker.
Mag ik examen doen in een andere stad dan waar ik woon?
Ja. Je kunt elke CBR-locatie in Nederland kiezen. Het examen is overal hetzelfde: dezelfde vragen, dezelfde slaaggrens. Wie wil reizen voor een eerdere datum bespaart vaak weken aan wachttijd.
Hoeveel kost een theorie-examen in 2026?
50,50 euro standaard (Nederlands, categorie B). Engelstalig examen 57,00 euro. Avondexamens en zaterdagen 6,25 euro toeslag. Examen met tolk 118,50 euro. Tarieven gelden vanaf 1 januari 2026.
Hoe verzet ik mijn examen?
Log in bij Mijn CBR, ga naar Mijn reserveringen en klik bij het examen op Wijzigen. Verzetten naar later moment is gratis tot 7 dagen voor de datum, maximaal 3 keer. Binnen 7 dagen alleen vervroegen mogelijk.
Krijg ik mijn geld terug als ik niet kom opdagen?
Nee. Wie niet komt opdagen verliest het examengeld. Bij ziekte met doktersattest kun je binnen 5 dagen na het examen restitutie aanvragen via een formulier op cbr.nl. Behalve bij medische redenen is restitutie niet mogelijk.
Hoe vind ik snel een vrijgekomen plek?
Check Mijn CBR dagelijks - er komen geregeld plekken vrij door annuleringen of wijzigingen. Schakel CBR-meldingen in via de app voor pushberichten. Last-minute (24-48 uur voor examen) komen vaak no-show plekken vrij. Vergelijk meerdere locaties en wees flexibel.
Hoeveel tijd zit er tussen reservering en examen?
Gemiddeld 2-4 weken, afhankelijk van locatie en periode. Plan idealerwijs 4-6 weken vooruit zodat je voldoende tijd hebt om voor te bereiden. In rustige perioden kun je vaak ook binnen een week terecht.
Kort antwoord

Slim inplannen van je theorie-examen kan weken wachttijd besparen. Drie regels: kies een minder drukke locatie (Maastricht/Goes/Hoogeveen ipv Randstad), boek doordeweekse ochtenden (di/wo/do 9-12), en mijd de piekperiodes maart-mei en augustus-oktober. In de Randstad loopt de wachttijd in piek-tijd op tot 16 weken, terwijl je in zuid en oost vaak binnen 1-3 weken terecht kunt. Reserveren mag vanaf 16 jaar en 6 maanden voor categorie B. Boek via mijn.cbr.nl met DigiD. Sneller terecht? Check de agenda dagelijks voor vrijgekomen plekken door annuleringen.

Bronnen
  • CBR.nl - Wachttijden theorie-examen per locatie
  • CBR.nl - Hoe reserveer ik een theorie-examen
  • CBR.nl - Tarieven 2026 (per 1 januari)
  • CBR.nl - Wanneer theorie- en praktijkexamen auto
  • CBR Maandrapportage - Reserveringstermijnen
N
Nawfal Serraji
Specialist Verkeersrecht · Docent AthenaStudies · Oprichter HaalTheorie
Nawfal is een verkeersrechtspecialist en ervaren docent die complexe verkeersregels omzet naar heldere, begrijpelijke uitleg. Bij HaalTheorie leert hij leerlingen om niet alleen de theorie te kennen, maar ook echt te begrijpen, zodat ze met vertrouwen en zonder stress het CBR theorie-examen ingaan.
Bekijk LinkedIn profiel

Slaag in 1 keer voor je theorie-examen 🏆

Nawfal hier 👋 Waar kan ik je mee helpen?