Maximumsnelheid per wegtype: alle limieten voor het CBR theorie-examen 2026

De maximumsnelheid in Nederland hangt af van het wegtype en — op snelwegen — het tijdstip. De basisregels zijn: 50 km/u binnen de bebouwde kom, 80 km/u buiten de bebouwde kom, 100 km/u op autowegen en overdag op de meeste snelwegen, en 130 km/u als wettelijke maximumsnelheid op autosnelwegen. Een verkeersbord of matrixbord gaat altijd voor op de standaardlimiet. Snelheid is een vast onderdeel van het CBR theorie-examen 2026.

Het overzicht: maximumsnelheid per wegtype

Dit zijn de standaardlimieten. Het verkeersbord langs of boven de weg heeft altijd voorrang. Staat er een bord dat een andere snelheid aangeeft? Dan geldt die — ook als die hoger is dan de standaard (dit geldt alleen op specifiek aangewezen wegen). Op de pagina over autoweg versus snelweg lees je meer over het verschil in regels en limieten.

Binnen de bebouwde kom: 50 km/u als standaard

Binnen de bebouwde kom geldt standaard 50 km/u, tenzij een bord anders aangeeft. De bebouwde kom begint bij het blauwe bord H1 met de plaatsnaam in witte letters. Het einde is gemarkeerd door hetzelfde bord met een rode schuine streep erdoorheen.

Binnen de bebouwde kom zijn er drie veelgestelde uitzonderingen op het CBR theorie-examen.

• 30-zone: aangegeven met bord A1 (rond bord met snelheid) of een zone-aanduiding. In steeds meer Nederlandse gemeenten gelden 30-zones in woonwijken, winkelgebieden en schoolzones.
• Woonerf: maximumsnelheid 15 km/u voor alle bestuurders inclusief fietsers. Je herkent een woonerf aan bord G5: blauw bord met witte tekening van huizen, voetgangers en een auto. Voetgangers mogen op een woonerf de volledige rijbreedte gebruiken.
• Autoweg binnen de bebouwde kom: ook als de autoweg door de bebouwde kom loopt, geldt 100 km/u. De standaard 50 km/u-regel is dan niet van toepassing. Je herkent de autoweg aan het blauwe bord G1 met een witte auto.

Buiten de bebouwde kom: 80 km/u als standaard

Op gewone provinciale wegen (N-wegen) buiten de bebouwde kom geldt standaard 80 km/u. Maar er zijn twee situaties waarbij de standaard lager is en die het CBR regelmatig bevraagt.

• Weg zonder middenstreep: als er geen asstreep in het midden van de weg ligt, geldt 60 km/u. Dit zijn doorgaans smalle wegen met fietsers en landbouwverkeer.
• Paarse middenstreep: ook een paarse asstreep geeft 60 km/u aan. Dit is een tijdelijke markering die je bij wegwerkzaamheden of op bepaalde N-wegen tegenkomt.

De vuistregel: bord gaat altijd voor streep. Staat er een bord met een andere snelheid? Dan geldt dat bord, ook als de streep iets anders suggereert.

De autoweg: altijd 100 km/u

Een autoweg is herkenbaar aan het blauwe bord G1 met een witte auto. Op een autoweg geldt altijd 100 km/u, ongeacht of de autoweg binnen of buiten de bebouwde kom ligt. Dit is een veelgesteld CBR-examenpunt: de standaard 50 km/u van de bebouwde kom geldt niet zodra je op een autoweg rijdt.

Op een autoweg komen geen fietsers, bromfietsers, landbouwvoertuigen of andere voertuigen die de minimumsnelheid van 50 km/u niet kunnen halen. Voertuigen die 50 km/u niet kunnen bereiken, mogen de autoweg niet oprijden. Meer over de autoweg op de pagina over het verschil tussen autoweg en snelweg.

De autosnelweg: 100 overdag, 130 ’s avonds

De wettelijke maximumsnelheid op de autosnelweg is 130 km/u. Op de meeste Nederlandse snelwegen is de snelheid overdag (06:00 tot 19:00 uur) verlaagd naar 100 km/u, vanwege stikstofbeleid. Buiten die tijden geldt afhankelijk van het traject 120 of 130 km/u.

Het matrixbord boven de rijstrook is altijd leidend, ook boven een vast bord langs de weg. Staat er een andere snelheid op het matrixbord? Dan geldt die onmiddellijk. Bij een rood kruis boven een rijstrook is die strook gesloten. Lees meer over rijden op de snelweg op de pagina over invoegen en uitvoegen.

Met aanhanger: lagere limieten

Rij je met een aanhanger? Dan gelden op de snelweg en autoweg lagere maximumsnelheden. Op de autosnelweg en autoweg mag je maximaal 90 km/u rijden als het gecombineerde gewicht van auto en aanhanger (inclusief lading) minder dan 3500 kg is. Op gewone wegen buiten de bebouwde kom geldt de normale 80 km/u.

Het CBR-examenpunt: de limieten gelden altijd per situatie. Een bord kan een lagere snelheid aangeven dan de standaard voor aanhangwagens. Dat bord gaat dan voor.

Hoe herken je de bebouwde kom?

• Begin bebouwde kom: blauw bord H1 met plaatsnaam in witte letters. Zodra je dit bord passeert, geldt 50 km/u.
• Einde bebouwde kom: hetzelfde bord met een rode schuine streep erdoorheen (bord H2). Na dit bord: standaard 80 km/u.
• Rijden op de grens: zodra de voorbumper van je auto het begin-bebouwde-kom-bord passeert, geldt de nieuwe snelheid.

Snelheidsborden: welk bord gaat voor?

De rangorde van snelheidsaanwijzingen van hoog naar laag: matrixbord boven de rijstrook › vast bord langs de weg › wegmarkering (strepen) › standaardlimiet per wegtype. Een matrixbord is altijd bindend en gaat boven elk ander bord of markering. Zie ook de pagina over strikvragen voor de examenvraag over matrixborden en hun rangorde.

Veelgestelde vragen over maximumsnelheid

Conclusie

Snelheid is een van de meest bevraagde onderwerpen op het CBR theorie-examen. Wie de standaardlimieten per wegtype kent (50-80-100-130), de uitzonderingen begrijpt (woonerf 15, 30-zone, autoweg ook in de kom 100) en weet dat het bord altijd voor de standaard gaat, beantwoordt alle snelheidsvragen correct.

Oefen alle snelheidsvragen met echte CBR-examensituaties via de online theoriecursus van HaalTheorie. Bekijk ook de ezelsbruggetjes-pagina voor snelle geheugensteuntjes bij snelheidsregels.